Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politiek

Wadlopen krijgt een klap van het gas

Waar winden dorpelingen zich over op? In Pieterburen verzetten inwoners zich tegen ondergrondse gasopslag.

Een lange stoet auto’s rijdt toeterend en met knipperlichten over het donkere, lege land van Groningen. De auto’s worden bestuurd door inwoners van het dorp Pieterburen. Ze ageren tegen plannen om tegen het dorp aan een ondergrondse gasopslag te bouwen. Sandra Jol is gekleed in een jute zak en wil zo dadelijk tijdens een informatieavond in een café een protestlied zingen. „Ik ben hier komen wonen voor de stilte. Die wordt mij afgepakt.”

Vrijwel niemand van de 282 dorpelingen is achtergebleven. In het café wacht hun een delegatie van het bedrijf Electricité De France (EDF). De ingenieurs komen uitleggen waarom de multinational op 1.500 meter diepte gas wil opslaan in bestaande zoutlagen. En waarom dat uitgerekend in dit vredige landschap op armlengte van het dorp moet gebeuren.

De spandoeken worden uitgerold. Ergernis Door Frankrijk (EDF) staat erop, en Pieterburen dit non alsmede Wij laten er geen g(r)as over groeien. De Milieu- en Natuurfederatie Groningen heeft stokbroden uitgedeeld, „symbool van Frankrijk”, waarmee enkele honderden bezoekers zwaaien. „Wij zien de bouw van deze gasopslag in dit weidse open landschap niet zitten”, zegt een medewerker van de federatie. „En ook zijn wij bang dat het bedrijf de opslag ooit zal gebruiken voor de opslag van kernafval. EDF beheert veel kerncentrales en heeft een groot afvalprobleem.” Vicepresident Michel Bellec van de sectie gas van EDF reageert onmiddellijk. „Nee, 100 procent nee. Wij zullen hier nooit kernafval opslaan.”

De Nederlandse overheid nodigt sinds enkele jaren bedrijven uit om te investeren in de opslag van gas. Buffervoorraden zijn nodig omdat Nederland steeds meer gas importeert en de aanvoer daarvan niet kan worden aangepast aan de vraag op bepaalde momenten. Bovendien wil Nederland als „gasrotonde” een rol spelen in de verdeling van gas over Europa. In de Bergermeerpolder bij Alkmaar zijn plannen voor opslag in een oud gasveld door energiemaatschappij Taqa uit de Verenigde Arabische Emiraten. De Fransen hebben Pieterburen gekozen. Niet uit een persoonlijke voorkeur voor dit fraaie dorp, leggen de ingenieurs uit, maar eenvoudigweg omdat onderzoek uitwijst dat Pieterburen door zijn unieke geologische eigenschappen de „enige geschikte locatie” is.

Het bedrijf heeft bij het ministerie van Economische Zaken een vergunning aangevraagd voor een boring die een half jaar in beslag zal nemen, en die moet uitwijzen of het steenzout in de grond daadwerkelijk geschikt is om te winnen. In de vrijkomende ondergrondse ruimtes (cavernes) zou vervolgens het gas worden opgeslagen. Ook voor u zullen er voordelen zijn, stelt het bedrijf. „Wederzijds profijt.” De investering bedraagt een half miljard euro en biedt werk aan tien vaste werknemers en veertig lokale leveranciers en aannemers. Voortaan hoeven de omwonenden niet alleen trots te zijn op wat zichtbaar is, maar ook op de ondergrond.

Hoongelach uit de zaal. De theatergroep van Sandra Jol zingt een treurig lied over verdreven stilte. Een opgewonden vrouw meldt dat ze het fijn zou vinden als zij niet zo „verschrikkelijk zou worden voorgelogen” over de installatie die meer ruimte in beslag zal nemen dan het dorp zelf. „U decimeert al onze vragen.” Een man stelt dat huizen in de omgeving nu al minder waard aan het worden zijn. „Heeft u gedacht aan planschade?” Ook het duurzame toerisme van onder meer wadlopers en bezoekers van de zeehondencrèche zal een klap krijgen. PvdA-gedeputeerde William Moorlag van de provincie Groningen neemt het woord. „Wij hebben geen principiële bezwaren tegen gasopslag. Wel hebben we bezwaren tegen deze installatie bij Pieterburen. Natuur en landschap zijn te kwetsbaar voor zo’n fors ingreep.” Het Groningse Tweede Kamerlid Tjeerd van Dekken (PvdA) kondigt aan dat hij vragen gaat stellen aan minister Verhagen (Economische Zaken, CDA). „Dit plan moet van tafel.”

De sprekers van EDF laten zich vooralsnog niet van de wijs brengen. De installatie zal voldoen aan alle veiligheidseisen. „Ondergrondse opslag van aardgas is een wereldwijd beproefde, bewezen en goedgekeurde technologie.” De visuele hinder zal „beperkt” zijn want de belichting geschiedt „van onderop”. Er zal geen vlam te zien zijn want alleen in noodgevallen moet gas worden „afgefakkeld”. Dus de Fransen zetten door, ook als de lokale bevolking massaal tegen is? „Ja.” En als de gemeente straks weigert mee te werken? „Dan stappen we mogelijk naar de Raad van State.”

Voorzitter Anne-Marie Smits van de actiegroep Pieterburen-Tegengas kan het allemaal niet meer aanhoren en beent de zaal uit. „Deze avond stelt me zeer teleur. Ik heb geen antwoord op mijn vragen gehad. Ik voel me vernederd. U behandelt ons als domme boeren die even omver geluld kunnen worden. Dit is schandalig.”

Minister Verhagen laat weten dat hij „zeer binnenkort” een besluit neemt over de vergunning.