Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Boeken

Waarom geen drie paspoorten?

Een kind moet later zelf uit kunnen maken waar het wil wonen. Vandaar twee, liefst drie paspoorten, vindt Robert Vuijsje.

Toen mijn oudste zoon vier jaar geleden werd geboren, hebben zijn moeder en ik geprobeerd hem onze gezamenlijke drie paspoorten te bezorgen. Ik ben in het bezit van een Nederlands en een Amerikaans paspoort, zij heeft een Nederlands en een Braziliaans exemplaar. Voor het Amerikaanse paspoort was het noodzakelijk dat de ouder de afgelopen vijf jaar in de Verenigde Staten had gewoond - dat ging helaas niet door. Sonny kreeg wel, naast zijn Nederlandse nationaliteit, een Braziliaans paspoort. Altijd handig, als hij later mocht besluiten in dat mooie, zich financieel snel ontwikkelende land, te gaan wonen. Zo kan het gaan met jonge mensen in de moderne, steeds internationalere wereld, dachten wij na zijn geboorte. Grenzen bestaan niet meer, onze zoon bepaalt zelf in welk land zijn toekomst ligt.

Inmiddels zijn we vier jaar verder, maar het lijkt alsof we vrijwillig jaren terug in de tijd zijn gestapt. Staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner heeft zowel de Nederlandse als de Zweedse nationaliteit. Geen probleem, vindt premier Rutte. Een logische redenering. Ware het niet dat hij in 2007 vond dat twee andere staatssecretarissen, van Turkse en Marokkaanse komaf, hun tweede paspoort moesten opgeven. Mensen in exact dezelfde omstandigheden op een andere wijze beoordelen op basis van hun afkomst, is dat niet wat ze racisme noemen?

„Het klopt gewoon niet als je twee nationaliteiten hebt”, vond Rutte destijds. Een standpunt dat door regeringspartner PVV nog steeds wordt ingenomen. „Als de heer Aboutaleb een blonde kuif had gehad en een Zweeds paspoort, had ik nu precies hetzelfde gezegd”, betoogde Geert Wilders. Hij mag worden geprezen om zijn standvastigheid en zijn voorspellende gaven, maar ik vraag me af: waarom zou het niet kloppen als je twee nationaliteiten hebt? Wat is dit voor benepen, kleingeestige en niet-liberale manier van denken? Waarom zou iemand zich voor de rest van zijn of haar leven aan één land moeten vastleggen?

Wanneer ik, zoals ik mijn hele leven al minstens één keer per jaar doe, naar de Verenigde Staten reis, voel ik mij Amerikaan. Dat doet niets af aan het feit dat ik mij ook Nederlander voel. Amsterdam is mijn thuis. Hier is mijn leven, het spreekt voor zich dat de grootste betrokkenheid ligt bij het land waar je woont. Tijdens het jaarlijkse bezoek van Sonny aan Brazilië, zoals hij zijn hele leven al doet, hoop ik dat hij zich daar net zo thuis voelt als ik in Amerika. Het is een verrijking van mijn leven om voor meerdere plaatsen in de wereld dezelfde warme gevoelens te koesteren als voor Nederland. Het zou jammer zijn als dit mooie gevoel, dat vele Nederlanders vast zullen herkennen, in de toekomst een nare bijsmaak krijgt. Het is ten slotte niet de bedoeling dat het tijd wordt om de stappen te ondernemen die het mogelijk maken dat Sonny een derde paspoort kan toevoegen aan zijn verzameling.

Robert Vuijsje won vorig jaar de Gouden Uil met zijn roman Alleen maar nette mensen.