Dit is een artikel uit het NRC-archief

Algemeen

Volksjury, zijt gij in gemoede overtuigd?

Nederland is één van de weinige Europese landen met uitsluitend beroepsrechtspraak. Hier gruwt het juridische establishment van volksjury’s zoals die in België. Maar in de juridische argumentatie sneuvelt nog wel eens het gezond verstand, vindt hoogleraar strafrecht Chrisje Brants. Gisteren veroordeelde een twaalfkoppige Belgische jury de 26-jarige Els Clottemans tot dertig jaar celstraf wegens het

Juryrechtbank in TongerenJuryrechtbank in Tongeren

Nederland is één van de weinige Europese landen met uitsluitend beroepsrechtspraak. Hier gruwt het juridische establishment van volksjury’s zoals die in België. Maar in de juridische argumentatie sneuvelt nog wel eens het gezond verstand, vindt hoogleraar strafrecht Chrisje Brants.

Gisteren veroordeelde een twaalfkoppige Belgische jury de 26-jarige Els Clottemans tot dertig jaar celstraf wegens het saboteren van de parachute van haar liefdesrivale. Bij de zuiderburen woedt nu een debat over het afschaffen van dit soort assisenprocessen, die volgens critici een Middeleeuws karakter hebben.

‘Zijt gij in gemoede overtuigd?’ Het is slechts deze vraag waar de juryleden in hun arrest antwoord op moesten geven. Er was geen materieel bewijs. Maar Clottemans had volgens de twaalf burgers de kennis, de gelegenheid en het motief. Het zogeheten circumstantial evidence. Ook beschreef de jury de veroordeelde als een “leugenachtige psychopate”.

Voor dr. Lieve Dams, de psychiater van Clottemans, is dat laatste een reden om nooit meer te getuigen in assisenprocessen. Het is haar een raadsel waarom de jury niet afgegaan is op haar deskundige oordeel: Clottemans zou geen psychopate zijn, maar hoogstens borderline hebben. “Ze namen de argumentering van het Openbaar Ministerie over, zonder zelf ook enig denkwerk te doen. Wat is dan nog het nut om verschillende experts aan het woord te laten?”, zei ze gisteren in Het Nieuwsblad. “Ik schaar me achter het Nederlandse systeem, waar beroepsrechters oordelen. In België laten we dit soort belangrijke vragen over aan juryleden, die hiertoe geen scholing hebben gekregen.”

Chrisje Brants, hoogleraar strafrecht aan de Universiteit Utrecht, houdt vandaag in NRC Handelsblad juist een pleidooi voor de introductie van juryrechtspraak in Nederland. “Zeker is dat beroepsrechters juridisch geschoold zijn, maar het nadeel in zich bergen dat zij zich achter juridische regels verschuilen en het gezonde verstand laten varen.”