Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politiek

Trichet overdrijft met bezwaren tegen compromis van Deauville

Jean-Claude Trichet wil dat de wereld weet dat hij niet blij is. De president van de Europese Centrale Bank denkt dat de Europese regeringen niet de juiste lessen hebben getrokken uit de schuldencrisis van de eurozone en dat de hervormingen die zij overwegen om een herhaling van die crisis te voorkomen halfbakken zijn.

Trichet had gehoopt dat de lidstaten van de eurozone een systeem zouden ontwerpen van automatische sancties, gericht op staten die er niet in slagen hun schulden en tekorten aan te pakken. Daarom is hij ontstemd over het compromis dat eerder deze week werd bereikt tussen de Franse president Sarkozy en de Duitse bondskanselier Merkel, tijdens een bijeenkomst in Deauville.

Zij kwamen overeen dat er inderdaad sprake zal zijn van automatische sancties, maar onder de supervisie van de Europese Raad. Met andere woorden: Parijs en Berlijn hebben een niet-automatisch automatisme uitgevonden.

Trichet heeft zo zijn redenen om ongelukkig te zijn, maar ten aanzien van de inhoud heeft hij het mis. Het is een technocratendroom om te denken dat het begrotingsbeleid kan worden onderworpen aan een reeks ijzeren regels, opgelegd door een keurkorps van bureaucraten. Niets is politieker dan een begroting en slechts gekozen regeringen hebben de politieke legitimiteit die nodig is om de noodzakelijke discipline te betrachten, zowel in slechte tijden als in goede.

Intussen lijkt Trichet zijn mond te houden over het andere onderdeel van de Frans-Duitse overeenkomst. In ruil voor een versoepeling van het Duitse standpunt over de sancties heeft Frankrijk een idee aanvaard dat Merkel al een tijdje propageert: een schema voor de oplossing van crises, dat een ordelijke sanering van de schulden van een nagenoeg bankroet land mogelijk maakt.

Het idee is dat ook particuliere crediteuren een deel van de last zullen moeten dragen. Bovendien zou alleen al de mogelijkheid van een faillissement een krachtige afschrikking zijn voor overheden die tot fiscale onverantwoordelijkheid verleid zouden kunnen worden. Er moeten nog belangrijke details worden uitgewerkt, maar het taboe dat geen enkele lidstaat van de eurozone ooit bankroet zou mogen gaan, is doorbroken.

Er moet nog een hoop werk worden verricht om ervoor te zorgen dat het compromis van Deauville de weg plaveit voor serieuze hervormingen – zowel ten aanzien van de sancties die nodig zijn om een schuldencrisis te voorkomen, als ten aanzien van het mechanisme dat vereist is om zo’n crisis in goede banen te leiden. Maar voor degenen met een positieve instelling ligt de weg naar hervormingen nu open.

Pierre Briançon