Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Cultuur

Sho maakt geest 'zen'

Nieuw Ensemble o.l.v. Jurjen Hempel, met Mayumi Miyata, sho. Gehoord: 21/10 Muziekgebouw aan ’t IJ, Amsterdam. ***

Soms kan muziek in één klap in een volstrekt andere beleving van tijd en ruimte afdwingen. Het leek onontkoombaar, toen in de halfverduisterde grote zaal van het Muziekgebouw ijle, langgerekte tonen en akkoorden werden gespeeld op een sho, een Japans mondorgeltje. Breekbaar, vol mystiek, en kalm volgehouden, zodat op den duur zelfs de meest stugge Hollandse geest wel helemaal ‘zen’ en leeg moest raken.

Het was de opmaat voor het tweede concert in de Donderdagavondserie, die vorige week al aan zijn derde seizoen begon met een fenomenaal concert van Klangforum Wien. Naast de Nederlandse ‘huisensembles’ als het Nieuw Ensemble en ASKO/Schönberg zijn daarin ook hun internationale collega’s goed vertegenwoordigd: dit seizoen treden onder meer Ensemble Modern, Musikfabrik en Ensemble Contrechamps op.

De slottoon van sho-speelster Mayumi Miyata ging onmerkbaar over in het aangestreken waterglas waarmee de Etheric Blueprint Trilogy (2002-2006) van Misato Mochizuki begint. Het is een driedelige cyclus die voorbijtrekt als een ritueel waarin soms orde uit chaos ontstaat, en soms het omgekeerde gebeurt. Mochizuki laat in die continue beweging een indrukwekkende hoeveelheid timbres en samenklanken passeren. Het werd echter nergens echt origineel of spannend, ondanks delicaat spel van het Nieuw Ensemble en een sfeervolle vormgeving met gekleurde tl-buizen die als mikado-stokjes over het podium waren gestrooid.