Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

Cultuur

Puccini meets Frank Zappa

Je kunt niet met een experimenteel musicalletje aankloppen bij Van den Ende.

Dus gingen twee jonge artiesten met een droom naar het Amsterdamse M-Lab.

Nederland, Amsterdam, 2010 De boot en het meisje, M-lab productie,met Elise Schaap en Pepijn Schoneveld. script en liedteksten - Jonathan van het ReveMuziek en arrangementen - Thomas de JonkerRegie - Gijs de LangeMuzikale leiding - Frans Heemskerk Foto Bob Bronshoff
Nederland, Amsterdam, 2010 De boot en het meisje, M-lab productie,met Elise Schaap en Pepijn Schoneveld. script en liedteksten - Jonathan van het ReveMuziek en arrangementen - Thomas de JonkerRegie - Gijs de LangeMuzikale leiding - Frans Heemskerk Foto Bob Bronshoff Bob Bronshoff

Schrijver en columnist Jonathan van het Reve en componist Thomas de Jonker koesterden al jaren het idee om samen een musical te maken. Sinds hun middelbareschooltijd schreven de twee vrienden liedjes in de thuisstudio van De Jonker. Maar zoals alle beginnende kunstenaars stuitten ze al snel op de vraag: waar te beginnen?

„We wisten dat het ons niet zou lukken bij een grote producent als Joop van den Ende”, zegt De Jonker. „Die ziet ons al aankomen: zonder opleiding en zonder enige ervaring. Bovendien zit een bedrijf als Van den Ende helemaal niet te wachten op een experimenteel musicalletje als wij in gedachten hadden.”

Het Amsterdamse M-Lab bood uitkomst. Dat is een theater waar beginnende muziektheatermakers hun stukken op kleine schaal kunnen uitproberen. Met professionele acteurs en artiesten, en onder begeleiding van een ervaren regisseur doen ze er de nodige ervaring op, in de hoop dat hun stuk wordt opgepikt door een commerciële producent.

Nadat het idee voor een opera-achtige musical over Het Laatste Oordeel (werktitel: ‘Het afscheidsfeest van God’) was gesneuveld, besloten de vrienden een bewerking te maken van Van het Reves debuutnovelle De boot en het meisje (2007). Van het Reve heeft de teksten geschreven, De Jonker de muziek. „Ik wilde het verhaal nog weleens wat duidelijker vertellen”, zegt Van het Reve. „En omdat we met liedjes werken kunnen we gedachten en emoties op een nieuwe, verfrissende manier uitdrukken.”

Het resultaat is een intens geestig muziektheaterstuk, waarin vooral actrice Elise Schaap (Brideflight, Sunday in the park with George) excelleert dankzij haar overweldigende stem. De boot en het meisje, waarvoor wegens het kleine budget maar vier voorstellingen zijn gepland, is alleen nog vanavond en morgen te zien.

Er is geen woord uit de novelle blijven staan, vertelt Van het Reve. Personages zijn geschrapt, namen veranderd en scènes aangepast. Alleen de globale verhaallijn staat nog overeind: de 24-jarige, enigszins wereldvreemde Iwan (Pepijn Schoneveld, Kamp Holland) is heimelijk verliefd op zijn beste vriendin Rosa (Elise Schaap). Iwan koopt min of meer per ongeluk een boot en als hij Rosa mee vraagt te gaan varen zet hij hun vriendschap op het spel.

Zijn jullie musicalliefhebbers?

De Jonker: „Ik ben opgegroeid met West Side Story en The Sound of Music. Mijn vader barstte elke keer in huilen uit als hij The Sound of Music keek. Nog steeds staat Richard Rodgers, een van de makers van The Sound of Music, voor mij op hetzelfde niveau als Mozart of Wagner. Met hedendaagse musicals heb ik meer moeite. Neem Mamma Mia! Het verhaal is heel krampachtig om de liedjes van ABBA heen bedacht. Zo geconstrueerd.”

Van het Reve: „Het is jammer dat hedendaagse musicals zo hysterisch zijn. En zo toegankelijk. Aan het einde krijgen de hoofdpersonen elkaar óf er moet per se iemand doodgaan. En dan moet er ook nog zo nodig met vrolijke roze beertjes geknuffeld worden, ofzo. Ik denk dat onze voorkeuren meer in de richting van het muziektheater liggen, hoewel we veel musicalelementen in de voorstelling hebben verwerkt.”

Westerns spelen een belangrijke rol in De boot en het meisje. Er staan cactussen op het podium, zangers zijn als cowboys verkleed en de muziek heeft veel westerninvloeden.

Van het Reve: „We wilden een zo groot mogelijk contrast maken tussen de ingewikkelde wereld waarin Iwan zich bevindt en de simpele wereld van de westerns. Wat ik zo prettig vind aan westerns is dat er nooit wordt getwijfeld aan iemands rol in het leven. In die films hebben mensen het natuurlijk ook moeilijk, maar ze weten tenminste of het hun rol is om andere mensen neer te schieten, doodskisten te timmeren of whisky te schenken. Iwan, de hoofdpersoon uit ons stuk, heeft net als iedereen twijfels over zijn rol in het leven. Maar hij maakt de gekke gedachtensprong dat andere mensen wél weten hoe het leven in elkaar steekt. Hij denkt dat iedereen een cowboy is, bij wijze van spreken.”

De muziek in het stuk is erg eclectisch. Er zitten zeemansliederen in, country en klassieke muziek. Wat waren jouw invloeden?

De Jonker: „Ik kan alleen maar artiesten noemen waar ik erg van houd. Randy Newman, Glen Campbell, The Statler Brothers, Frank Zappa. Maar er zit ook Puccini, Wagner en Andrew Lloyd Webber in het stuk.”

Hoe hopen jullie dat de toekomst er voor De boot en het meisje uitziet?

Van het Reve: „Ideaal zou zijn om opgepikt te worden door een producent die er een kleine tournee van twintig of dertig voorstellingen van wil maken. En hopelijk zegt iemand daarna: ga nu maar iets nieuws maken.”

De boot en het meisje is t/m 23 oktober te zien in M-Lab, Aambeeldstraat, Amsterdam. Meer informatie: m-lab.nl