Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

ING kan ook profiteren van chaos VS

ING kocht de afgelopen jaren voor miljarden aan Amerikaanse hypotheken. Loopt de bank een risico in de juridische strijd om de huisuitzettingen?

Aandeelhouders van ING die willen weten hoe het toch staat met de beruchte Alt-A-portefeuille van zwakke Amerikaanse hypotheekleningen, kunnen maar beter Kamerlid worden. De investor relations-tak van het financiële concern is gestopt om uitputtend over deze bulk beleggingen te rapporteren, sinds de Nederlandse staat begin vorig jaar 80 procent van het risico op deze portefeuille overnam. In de diashow voor analisten over de jongste kwartaalcijfers werd ‘Alt-A’ niet één keer genoemd.

Terecht, zegt analist Cor Kluis van Rabobank. „Beleggers zijn er niet meer in geïnteresseerd. De portefeuille was vorig jaar al afgeboekt naar marktwaarde.” Het cruciale cijfer dat nog van belang is, is de herwaarderingsreserve van de portefeuille. Die was in het tweede kwartaal 52 miljoen euro positief. Met andere woorden: als ING haar deel ervan in juni zou hebben verkocht, was er een boekwinst van 52 miljoen gemaakt. De 20 procent van portefeuille die ING nog heeft staat voor 3,2 miljard euro op de balans, een kwart procent op het totaal.

De nieuwe probleemeigenaar, de minister van Financiën, informeert daarentegen de Tweede Kamer geregeld over de stand van zaken. Eind september stuurde minister De Jager nog een uitvoerige brief aan het parlement over de Illiquid Assets Back-up Facility, zoals de steunoperatie aan ING is gedoopt. Hij had de portefeuille door vier externe adviseurs laten doorlichten. Kerncijfers uit die rapportage: de omvang van portefeuille is door vervroegde aflossingen met 2,2 miljard afgenomen tot 23,8 miljard dollar (17,1 miljard euro), de staat heeft er in het eerste half jaar ruim een half miljard dollar aan verdiend en de portefeuille is per saldo 2 miljard dollar minder waard geworden dan oorspronkelijk begroot.

De actuele vraag dringt zich op of ING en de staat nu geraakt worden door de problemen in de VS rond de omstreden gedwongen uitzettingen van wanbetalende huiseigenaren. Geenszins, beweren ING en het ministerie van Financiën. De toestanden in Amerika hebben volgens een woordvoerder van Financiën voornamelijk betrekking op subprime-leningen, de rommelhypotheken die in betrouwbaarheid nog onder het Alt-A-niveau bungelen. De oorspronkelijke ING-portefeuille bestaat voornamelijk uit Alt-A leningen.

Op die Alt-A-portefeuille is het percentage van betalingsachterstand in het tweede kwartaal licht opgelopen tot 29,3 procent, maar dat wekt niet tot zorgen. ING is bij deze hypotheekleningen niet betrokken als verstrekker ervan en kan dus ook niet direct door boze uitgezette huiseigenaren worden aangesproken. De honderdduizenden leningen die achter de Alt-A-portefeuille schuil gaan, zijn eindeloos verknipt en doorverkocht. ING is een van de vele partijen die ze als belegging kochten.

Op de directe hypotheekportefeuille van ING’s Amerikaanse dochter ING Direct (waar de Nederlandse overheid niets mee van doen heeft) zijn evenmin problemen rond de zogeheten foreclosures bekend. Die portefeuille bestaat uit ongeveer 100.000 hypotheekleningen, waarbij het percentage gedwongen verkopen op 1 procent ligt, ver onder dat van de Amerikaanse banken die nu onderwerp van onderzoek zijn. Volgens ING is op dit moment niet bekend dat het concern betrokken is bij enig formeel onderzoek in de VS, waar overheden en advocaten aan begonnen zijn.

Bank of America is met een wanbetalingspercentage van 10,8 procent en een uithuiszettingspercentage van 3,3 procent de meest omstreden ‘verdachte’ in dit dossier. Stel nu dat ING toch stukjes van die hypotheken in haar beleggingsportefeuille heeft en Bank of America wordt terecht door verongelijkte huizenbezitters aangesproken, moet ING dan vrezen voor de gevolgen?

Analist Cor Kluis van Rabobank meent van niet. „ING is hier niet direct betrokken bij de oorspronkelijke hypotheeklening, en kan dus waarschijnlijk niet door de gedupeerde huizenbezitter worden aangesproken.” ING heeft slechts te maken met het administratiekantoor dat de maandelijkse rente en aflossingen doorbetaalt en met de bank die de gebundelde Alt-A-hypotheken heeft aangeleverd.

Kluis ziet daarentegen zelfs een lichtpuntje voor als foreclosure gate in Amerika daadwerkelijk gaat exploderen. „Als Bank of America fout heeft gehandeld met uithuisplaatsingen of met het verstrekken van hypotheekleningen, dan zou ING ook claims kunnen gaan indienen. Dan heeft ze immers buiten haar medeweten foute beleggingen gekocht.”