Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Duurzaamheid

Duurzaamheid begint met schoon vervoer

Drie dertigers combineren ondernemerschap met idealisme. Als romantische Scheepsjongens van Bontekoe beginnen ze met duurzaam vrachtvervoer.

Duurzame vrachtzeilers Andreas Lackner, Arjen van der Veen en Jorne Langelaan op hun tweemaster Tres Hombres. Foto Bram Budel Nederland, Den Helder, 21-10-2010 Het zeilende vrachtschip zonder motor de Tres Hombres dat met vracht vaart van Nederland naar de Nederlandse Antillen en Haiti, met de drie heren die het schip hebben gebouwd en er nu mee varen vlnr: Andreas Lackner, Jorne Langelaan en Arjen van der Veen. Met het schip worden goederen co2 vrij vervoerd, de reis duurt wel twee maal zo lang. Aanstaande zaterdag of zondag verterkt de Tres Hombres voor de eerste keer met commerciele vracht naar de caribean. foto: Bram Budel
Duurzame vrachtzeilers Andreas Lackner, Arjen van der Veen en Jorne Langelaan op hun tweemaster Tres Hombres. Foto Bram Budel Nederland, Den Helder, 21-10-2010 Het zeilende vrachtschip zonder motor de Tres Hombres dat met vracht vaart van Nederland naar de Nederlandse Antillen en Haiti, met de drie heren die het schip hebben gebouwd en er nu mee varen vlnr: Andreas Lackner, Jorne Langelaan en Arjen van der Veen. Met het schip worden goederen co2 vrij vervoerd, de reis duurt wel twee maal zo lang. Aanstaande zaterdag of zondag verterkt de Tres Hombres voor de eerste keer met commerciele vracht naar de caribean. foto: Bram Budel Bram Budel

De denker en de dromer zitten op kantoor aan tafel. De doener is op de kade aan de boot aan het klussen. Maandag vertrekt hun schip, de Tres Hombres, voor een tweede overtocht over de Atlantische Oceaan. Vorig jaar bracht het al hulpgoederen naar het door een aardbeving getroffen Haïti, maar dit zien ze als het eerste commerciële vrachtvervoer dat zonder motor de oversteek maakt.

Jorne Langelaan, Arjen van der Veen en Andreas Lackner hebben al enige faam bereikt met hun initiatief om de zeilende koopvaardij nieuw leven in te blazen. Het spreekt tot de verbeelding: drie dertigers met baarden en lang blond haar die op een tweemaster de wereld willen redden door vervuilende brandstof uit te bannen. „De Tres Hombres is het romantische verhaal, een soort Scheepsjongens van Bontekoe”, zegt Langelaan. Maar met dit schip zonder motor willen ze bewijzen dat het kan: vracht vervoeren zonder motor. Hun idealisme gaat verder dan een statement maken. Ze willen de hele bedrijfstak hervormen.

Het dromen daarover begon aan boord van een zeilcruiseschip waarmee ze in 2000 naar Bermuda voeren, vertelt Van der Veen. Hij en Langelaan deden daar werkervaring op voor hun opleiding aan de zeevaartschool en ontmoeten zo de Oostenrijker Lackner. „We keken vanuit de mast naar de horizon en er hing een grote laag smog boven de vaarroute. In de shipping lanes waarin vachtschepen de oceaan oversteken zie je zo’n bende”, vertelt Van der Veen. „We filosofeerden over hoe we zelf onze toekomst als zeeman wilden invullen, en dat was niet op die vervuilende vrachtschepen.”

Omdat ze zoveel samen optrokken kregen ze toen de Spaanse bijnaam, Tres Hombres. Vandaar de naam op hun boot. Onder de in het hout gegraveerde naam staat Freetown, de hoofdstad van Sierra Leone. Zonder motor krijgt het schip geen Nederlandse registratie. De categorie zeilend vrachtschip bestaat hier niet meer.

Het duurde zeven jaar voordat ze hun idee tot uitvoer konden brengen. Ze vonden in de haven van Delft een oude romp van 32 meter en bouwde die om tot het klassiek ogende schip dat nu in Den Helder ligt. Langelaan schreef het businessplan voor de exploitatie. Ze zouden het doen zoals de VOC, met aandeelhouders die parten kunnen kopen. Eerst in dit schip, maar nu ook Ecoliners, hybride schepen van 3,500 ton die ze gaan bouwen. De ontwerpen liggen op tafel. Ze praten met banken en investeerders. Binnen twee jaar moet de eerste te water gaan.

De Tres Hombres ligt ondertussen te wachten op de juiste wind om aan de oversteek te beginnen. Het laadruim kan veertig ton bevatten, maar is voor nog geen kwart vol. Naast spullen voor een humanitaire organisatie op Haïti staan er vooral bananendozen met huisraad bestemd voor de ABC-eilanden. In de lente komen ze terug met een lading rum. „Alleen als het vervoer duurzaam is, is het product dat ook.”

Van der Veen en Langelaan gaan niet mee dit keer. Ze hebben belangrijke taken aan wal. „Wat we voornamelijk aan het doen zijn, is misvattingen rechtzetten”, zegt Van der Veen. Dat een zeilschip nooit zo hard kan als een op stookolie. Dat het veel meer bemanning nodig heeft. En dat het gevaarlijk is. Langelaan pakt de boeken en de onderzoeken om hun stellingen te staven. Ze proberen op beurzen en met lezingen duidelijk te maken hoe desastreus de huidige vrachtvaart is. Binnen territoriale wateren varen containerschepen op redelijke schone marine diesel. Maar op open zee schakelen ze over op vervuilender heavy fuel oil. Puur gif, volgens de heren. Van der Veen: „Omdat de zee van niemand is, mag dat gewoon.”