Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

Schaatsen

De prijs voor vier jaar lang topprestaties

Sven Kramer laat het begin van het schaatsseizoen aan zich voorbijgaan.

De olympisch kampioen hoopt er bij het NK allround, eind december, weer te staan.

Sven Kramer is dus toch ook gewoon een mens. Het machtige lijf kent toch zijn beperkingen. Acht maanden na de Olympische Winterspelen van Vancouver, waar hij goud won maar vooral ook goud verloor, moet de 24-jarige schaatser constateren dat hij „simpelweg nog niet fit genoeg” is om aan het seizoen te beginnen. „Ik loop drie, vier maanden achter”, zei hij gistermiddag op het hoofdkantoor van zijn ploegsponsor TVM in Hoogeveen.

Deze week keerde hij voortijdig terug van het TVM-trainingskamp in Erfurt, in de wetenschap dat hij de NK afstanden (5-7 november) en de eerste wereldbekers overslaat. De jarenlange inspanningen hebben hun tol geëist, zei Kramer. In de olympische cyclus tussen Turijn (2006) en Vancouver (2010) bleef hij vrijwel ongeslagen op ‘zijn’ afstanden en reeg hij de records aaneen. Ook al meende de concurrentie dat hij fysiek minder werd, op de allroundtoernooien voerde Kramer een waar schrikbewind: als eerste langebaanschaatser werd hij vier keer op rij Europees en wereldkampioen.

Altijd maar winnen, week in week uit voldoen aan zijn eigen verwachtingen en die van de schaatswereld. „Mijn manier van sportbeleving is heel intens, 24 uur per dag. Dat kun je niet ongestraft vier jaar doen, elk weekend willen winnen – en ook winnen. Dat vergt heel veel energie. Ik heb het met alle liefde gedaan, maar wat ik de afgelopen jaren heb gepresteerd gaat je niet in de koude kleren zitten.”

Zelfs als het lijf tegenstribbelde faalde hij zelden. Hij werd kampioen met rugklachten, won wedstrijden met koorts of een zware verkoudheid. Altijd zocht hij zijn fysieke grenzen op. Dan was alleen de marge met zijn tegenstander wat minder dan fans, volgers en concurrenten gewend waren.

Fysiek gezien zou hij nog best mee kunnen doen aan de NK afstanden, denkt hij. Misschien kan hij zelfs winnen, maar „niet op de manier waarop ik dat zou willen”. Hij zegt „het Sven Kramer-niveau” waar iedereen aan gewend is te missen. „Ik voel me te groot om in de achterhoede mee te doen. Ik wil absoluut niks forceren. Ik moet over vier jaar weer goed zijn. Of ik nou een World Cup meer of minder win, daar word ik niet warm of koud van. Ik wil grote titels.”

TVM-directeur Arjan Bos zei gistermiddag dat hij begrip heeft voor het besluit van Kramer, al betekent de afwezigheid van zijn uithangbord wel een fikse aderlating voor de sponsor die jaarlijks miljoenen steekt in de schaatser en de ploeg. „Dit is overmacht, het gevolg van vier jaar keihard trainen.” Hij zal de schaatser geen druk opleggen snel terug te keren, zei Bos. „Ook wij willen dat hij op het Sven Kramer-niveau terugkeert. We zijn blij als we hem bij het NK allround terughebben.”

Kramer zegt geen mentale problemen te hebben nu hij, in het seizoen na de Spelen van Vancouver, weer aan het begin staat van een nieuwe olympische cyclus. Het hoofd wil wel, maar het lichaam werkt niet mee, onderstreept hij. „Ik ben absoluut niet schaatsmoe. Het is ook geen burn-out. Ik vind het heel leuk om te schaatsen. Het liefst wil je elk weekend laten zien hoe goed je bent. De ijsbaan is toch mijn toneel. Als ik daar niet kan staan heb ik de pest in. Dat is mijn gevoel. Mijn verstand zegt: ik wil over vier jaar weer goed zijn. Ik wil winnen op de Winterspelen van Sotsji.”

Mensen in zijn omgeving vermoeden dat ook de mentale klap die Kramer opliep in Vancouver nog nadreunt in zijn hoofd, maar de schaatser zelf ontkent dat er mentale oorzaken zijn voor zijn ingelaste rustperiode. Tijdens de Olympische Spelen liep hij tegen de grootste teleurstelling in zijn carrière op, toen zijn coach Gerard Kemkers hem op de tien kilometer naar de verkeerde baan stuurde, waardoor hij werd gediskwalificeerd en een ‘zekere’ gouden medaille verloor. Maar ondanks dat drama begonnen Kramer en Kemkers in het voorjaar weer aan een nieuw seizoen, al werd ook oud-schaatser Bart Veldkamp aan de trainingsstaf van de TVM-ploeg toegevoegd.

Kramer zegt zich nu te willen richten op het NK allround (27-29 december). Hij gaat eerst drie weken trainen in Zuid-Afrika, op een locatie die hij geheim houdt. Daarna gaat hij twee weken trainen in Collalbo (Italië), in voorbereiding op het NK allround. Op het buitenbaantje van Collalbo – waar hij vier jaar geleden zijn eerste Europese titel won – wordt dit seizoen opnieuw het EK allround gehouden. Maar Kramer sluit niet uit dat hij zelfs het NK allround moet overslaan. „Liever niet, maar het kan wel zo zijn. Ik ga er alles aan doen om het NK te halen.”