Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

Britse bezuinigingen risicovol

Het werd aangekondigd als een bloedbad, en dat is het ook. Door binnen vijf jaar voor 81 miljard pond (91 miljard euro) te bezuinigen, maakt de Britse coalitieregering een einde aan de grote stijging van de overheidsuitgaven van voorgaande jaren.

Het plan wordt verkocht als een pijnlijk, maar noodzakelijk medicijn om de financiën van het land weer gezond te maken, maar kent ook een ideologische component. Het doel is om de veel te hoge aantallen ambtenaren en werklozen omlaag te krijgen en deze mensen werk te laten vinden in de particuliere sector. Daarnaast moet de begroting in evenwicht worden gebracht. Het gevaar is echter dat de economie stagneert.

De bezuinigingen op het overheidsapparaat zijn drastisch en zullen zeker veel leed veroorzaken, ook al zijn de budgetten van de meeste departementen niet met een kwart maar met een vijfde gekort. De BBC, de buitenlandse dienst, de politie, zelfs de koninklijke familie: niemand is gespaard. De regering wil dat de overheid goedkoper werkt, met andere woorden: met minder werknemers.

De Britten weten dat de publieke sector tal van goedbetaalde functionarissen kent, en als er daarvan een paar worden ontslagen is dat niet meteen het einde van de wereld. Maar het verlies van een half miljoen ambtenarenbanen is een zware tol. Als de particuliere sector deze mensen niet aan werk kan helpen, kan de Britse werkloosheid stijgen naar het zeer hoge aantal van drie miljoen.

Het doorvoeren van bezuinigingen bij veel departementen heeft de regering in staat gesteld de uitgaven aan de gezondheidszorg te verhogen en de onderwijsbegroting op peil te houden.

Op het gebied van de sociale zekerheid zullen echter harde klappen vallen. Het beëindigen van de kinderbijslag voor beter gesitueerde gezinnen zal in 2015 2,5 miljard pond opleveren. Maar het grootste deel van de besparingen van 7 miljard pond in deze sector zal ten koste gaan van de allerarmsten. Hoewel de bedoeling is dat mensen hun uitkering inwisselen voor een betaalde baan, is het gevaar dat de sociale tweedeling toeneemt.

Het grote macro-economische risico is dat de bezuinigingen een terugval in een recessie teweegbrengen, waardoor de fiscale uitgangspunten van de regering onderuit gehaald worden. Dat risico is reëel: de huizenprijzen dalen nog steeds, en de consumenten zijn nog steeds bezig hun schulden omlaag te brengen.

De Bank of England (de Britse centrale bank) zal waarschijnlijk een duit in het zakje doen door de geldpers te laten draaien en geld zo goedkoop mogelijk te maken. Toch liggen moeilijke jaren in het verschiet. Een land dat ver boven zijn stand leefde, wordt nu geconfronteerd met gelijktijdige bezuinigingen en belastingverhogingen. De regering hoopt waarschijnlijk dat haar besluit helderheid zal brengen, en tot een snelle groei van de particuliere investeringen zal leiden. Maar een goede afloop is allerminst zeker. Toch is deze vastberaden start waarschijnlijk de beste optie.

Ian Campbell

Voor meer commentaaruit Londen:www.breakingviews.com

Vertaling Menno Grootveld