Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

Wetenschap

Wow-gevoel

Afgelopen week zei een van de deelneemsters van Benelux’ Next Top Model: „Ze zeggen dat je het anderen ook moet gunnen. Nou, mijn gunfactor is echt heel erg hoog.”

Zou het door het programma X-factor komen dat het woord ‘factor’ in populariteit gestegen is?

Oorspronkelijk betekende factor ‘datgene waarmee vermenigvuldigd wordt’. Maar het werd al snel breder ingezet, waarschijnlijk ook door de factor-aanduiding bij zonnebrandcrème.

En nu is het een wetenschappelijk klinkende manier om een eigenschap van iets te beschrijven. In plaats van „de woonkamer was gezellig ingericht”, kun je zeggen: „De woonkamer had best wel een hoge gezelligheidsfactor qua inrichting.”

Niet zo kort, maar het lijkt wel alsof je er echt iets vanaf weet en de vakliteratuur (VT Wonen) bijhoudt.

Ook redelijk veel gehoord de laatste tijd: de wow-factor. En daar hoort onlosmakelijk bij: het wow-gevoel. Het wow-gevoel wordt beleefd door mensen die ook vaak worden overvallen door het buikgevoel (dat dan wel of niet ‘goed’ zit), en door het kippenvelmoment. „Voor mij is het gewoon heel erg belangrijk dat het buikgevoel goed zit, en dat zat het dus, want ik ging echt zo van ‘wow’. Kippenvelmoment. Absoluut. Als het wow-gevoel er niet is, dan kan ik er gewoon niet voor gaan.”

Het wow-gevoel dringt zich natuurlijk op als iemand een trektocht door de outback van Australië maakt, en dan ineens een hele kudde kangoeroes ziet. Later kan daarover bericht worden in de groeps-e-mail: „Toen had ik echt het wow-gevoel!”

Maar het wow-gevoel is niet alleen maar voor zulk soort cliché-kippenvelmomenten. In een interview over een nieuw ingerichte school las ik: „Ik denk echt wel dat de mensen het wow-gevoel krijgen als ze hier binnen stappen.”

Het grappige van het wow-gevoel is dat het zo concreet lijkt. Het gaat meestal niet om ‘een wow-gevoel’. Nee, het is hét wow-gevoel. Iets wat we in principe allemaal meteen herkennen, maar waar we helaas heel lang geen woord voor hadden. En nu wel.

Kippenvelmoment.

Paulien Cornelisse