Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

Cultuur

Stinkbommetjes

Ik vind de spruit de meest ondergewaardeerde groente van Nederland. Het is best een sneu verhaal, want hij kan daar zelf weinig aan doen. Hij dankt zijn dubieuze reputatie voornamelijk aan zijn geur: te lang gekookte spruiten produceren een zwavellucht waar je u tegen zegt.

Dit geur-issue en het feit dat spruitjes een truttig en kneuterig imago hebben maken de groente niet bepaald populair onder mijn generatie. De keren dat ik met veel plezier mijn bord spruiten heb leeggegeten zijn op één hand te tellen en ook leeftijdsgenoten hebben tot nu toe vrij weinig pogingen ondernomen om iets creatiefs te doen met de kleine groene stinkbommetjes.

In de jaren vijftig van de vorige eeuw waren spruitjes wel een geliefd product. In een oud kookboek van mijn grootmoeder worden spruiten nog op de antieke manier klaargemaakt. Ongeveer twintig minuten koken en met een flinke klont boter opdienen. Destijds was dit misschien ‘in overeenstemming met de moderne voedingsleer’, maar anno 2010 kun je het je gezinsleden niet aandoen om spruitjes langer dan tien minuten te koken.

Ik heb in mijn leven nog weinig mooie spruitjesmomenten gekend, maar ik heb besloten daaraan te gaan werken. Onder het kritische oog van mijn tafelgasten negeerde ik het receptenboek van mijn oma en maakte ik een ovenschotel van spruitjes, gehakt, kerrie en aardappelen. Ik had eigenlijk verwacht dat mijn keuken zich zou vullen met een penetrante spruitenlucht, maar de kookgoden waren me gezind en vieze luchtjes bleven achterwege. Een afgang bleef me trouwens ook bespaard, de spruitjesovenschotel is een blijvertje.

Voor twee personen:

400 gram spruitjes

125 ml crème fraîche

100 gram geraspte oude kaas

2 theelepels kerrie

1 teentje knoflook

150 gram gehakt

300 gram aardappelen

nootmuskaat

peper en zout

olijfolie

Maak de spruitjes schoon, snijd de stronkjes van de onderkant en verwijder lelijke plekjes en blaadjes. Snijd ze door de helft en kook vijf minuten in water met zout.

Schil de aardappelen en snijd in dunne plakjes. Kook de aardappelen acht minuten, giet ze af en laat even afkoelen. Bak het gehakt rul met peper, zout en een teentje fijngehakte knoflook. Vet een ovenschaal in met boter of olie en verdeel een laag spruitjes over de bodem, maak daar bovenop een laagje met aardappelschijfjes en vervolgens een laagje gehakt. Herhaal dit proces tot de ovenschaal is gevuld en zorg ervoor dat je eindigt met een laag aardappels. Mix de crème fraîche met de geraspte kaas, kerrie en een mespuntje nootmuskaat, een eetlepel olijfolie en naar smaak zout en peper en verdeel over de schotel. Plaats de schotel in het midden van een voorverwarmde oven en laat op 18 graden in 30 minuten gaar worden.

Stéphanie Versteeg