Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

Cultuur

Leven voor het applaus

Yves Saint Laurent. L’amour fou Regie: Pierre Thoretton.In: 11 bioscopen.****

Toen de kunstverzameling van modeontwerper Yves Saint Laurent en zijn levenspartner Pierre Bergé vorig jaar werd geveild, sprak deze krant van ‘de veiling van de eeuw’.

Na het afscheid van zijn partner die in 2008 overleed, moest Bergé nu afscheid nemen van de collectie die de twee mannen samen opbouwden, met werken van Picasso, Matisse en Brancusi. Totale opbrengst: 374 miljoen euro. Heel veel moeite kostte hem dat niet, vertelt hij in de documentaire L’amour fou, die gaat over zijn relatie van vijftig jaar met Saint Laurent. „Ik geloof niet in het bestaan van de ziel”, zegt hij. „Ik heb zelf geen ziel en deze voorwerpen ook niet. Afscheid nemen van iemand die je na staat is van een geheel andere orde.” Een hypercorrect antwoord, misschien een tikje koket. Maar daar gaat het juist om in deze film, die is gemaakt door een huisvriend van Bergé. Een antwoord geven in stijl, dat is het voornaamste.

Voor de twee bestond er geen verschil tussen mode en kunst. Zonder gêne citeert Bergé uit de zienersbrieven van Rimbaud, en Saint Laurent verwerkte de geometrische vormen van Mondriaan in een van zijn beroemdste creaties. Bergé: „Op dat moment hadden we niet kunnen denken dat we ooit nog eens een eigen Mondriaan zouden bezitten.”

Pretentieus, maar pretenties die bij Saint Laurent naadloos overgaan in ware bezetenheid van zijn vak. L’amour fou is geen goede typering van de verhouding tussen de twee mannen, waanzinnige liefde pleegt in de regel geen vijftig jaar te duren. Maar het tekent wel de passie van Saint Laurent voor de mode, waaraan hij uiteindelijk te gronde ging. Bergé: „Hij was maar twee dagen per jaar echt gelukkig, als hij het applaus in ontvangst nam voor zijn voorjaars- en najaarscollectie.” Begin twintig was de extreem verlegen ontwerper pas, toen hij al tot superster was uitgeroepen in de modewereld. Zijn jeugd haalde hij later in met veel drugs en drank. Er zou een heel andere, indiscretere en lelijker film te maken zijn over Bergé en Saint Laurent. Die zou misschien eerlijker zijn, maar de kern toch minder goed raken. Want hun levensverhaal draait om de mooie buitenkant. Daar doorheen schemert steeds de melancholie van het ontoereikende van die levenshouding, van de leegte die de schoonheid niet kan vullen. Dat heeft ook weer zijn eigen bitterzoete schoonheid, waardoor geen ontsnapping meer mogelijk is. In dat doolhof zit deze film gevangen, die de enigmatische, fascinerende modekoning waardig is. Een fraaie film.

Peter de Bruijn