Dit is een artikel uit het NRC-archief

Cultuur

Beelden uit een nabij verleden

Een trouwe lezeres van de Rusland-berichtgeving in NRC Handelsblad stuurde me het adres van een website toe met unieke kleurenfoto’s uit de jaren 1909-1912 van de hand van Sergej Michajlovitsj Prokoedin-Gorskii (1863-1944). Op last van tsaar Nicolaas II maakte hij een grote fotoreportage over het Russische Rijk, zoals mijn eigen fotograaf Oleg Klimov dat eigenlijk

p18_00020873p24_00021067Een trouwe lezeres van de Rusland-berichtgeving in NRC Handelsblad stuurde me het adres van een website toe met unieke kleurenfoto’s uit de jaren 1909-1912 van de hand van Sergej Michajlovitsj Prokoedin-Gorskii (1863-1944). Op last van tsaar Nicolaas II maakte hij een grote fotoreportage over het Russische Rijk, zoals mijn eigen fotograaf Oleg Klimov dat eigenlijk al 25 jaar doet, maar dan op verzoek van NRC Handelsblad.

Maar in 1910 was fotografie nog iets heel bijzonders, ook omdat de techniek zo primitief was. Prokoedin gebruikte een speciale camera met rood-, groen- en blauwfilters. Zijn glasplaten belichtte hij later met gekleurd licht. De Library of Congress, de mooiste bibliotheek ter wereld, kocht de originele glasplaten in 1948 aan.

Opvallend is de orde in de dorpen en stadjes, die in Rusland met de komst van de revolutie in 1917 en nog meer sinds het intreden van het consumptietijdperk in 1992 verdwenen lijkt te zijn. De kerken zijn prachtig onderhouden en nog niet door de bolsjewieken verwoest of als gevangenis ingericht. De dorpen zijn op het eerste gezicht schoon, mooi en opgeruimd. De huizen goed onderhouden.

Maar verder is er weinig veranderd. Want als je in sommige Russische dorpen komt, zie je precies dezelfde taferelen. Het gezinnetje dat op de dijk bij die kerk zit bijvoorbeeld, zou zo een Russisch-Orthodoxe familie van nu kunnen zijn. Alleen zouden ze nu temidden van het zwerfvuil en de leegstaande fabrieken zitten.

p13_00004438http://www.boston.com/bigpicture/2010/08/russia_in_color_a_century_ago.html