Jemen: open het vuur in een vol restaurant

Voor jonge, geradicaliseerde moslims is het steeds makkelijker om hun weg te vinden naar een terreurtraining. Zij kunnen terecht bij een groeiend aantal extremistische bewegingen in Pakistan, en bij Al-Qaeda-op-het-Arabisch-Schiereiland in Jemen.

Al-Qaeda in Jemen heeft zowel de plannen als de mankracht om aanslagen in het Westen te plegen. In zijn Engelstalige internetmagazine Inspire gaf het regionale filiaal van de terreurgroep vorige week tips aan would-be militanten voor goedkope operaties op Amerikaanse bodem. Open bijvoorbeeld eens het vuur in een restaurant waar veel ambtenaren komen eten. Of verpletter met een vrachtwagen voetgangers in een drukke straat. Je zou voor extra effect messen aan de banden kunnen bevestigen.

Er was aanvankelijk enige twijfel of Inspire echt het werk was van Al-Qaeda-op-het-Arabisch-Schiereiland, een fusie van de Jemenitische en de Saoedische Al-Qaeda, of een FBI-hoax. Maar terreurexperts zijn het er nu over eens dat het magazine wordt samengesteld door Samir Khan, een Pakistaanse Amerikaan die in 2009 naar Jemen is gegaan, officieel om Arabisch te studeren. In Amerika runde Samir Khan een reeks websites waarop Amerikaanse moslims werden aangemoedigd mee te doen aan de wereldjihad, de heilige oorlog tegen het ongelovige Westen.

Een belangrijke medewerker aan Inspire is de huisideoloog van de Jemenitische Al-Qaeda, Anwar al-Awlaki, een Jemenitische Amerikaan. Met zijn Engelstalige publicaties op internet spant hij zich eveneens in jonge moslims buiten de islamitische wereld te beïnvloeden. Hij heeft maandenlang per e-mail gediscussieerd met de Amerikaanse legerpsychiater majoor Hasan, die vorig jaar november dertien mensen doodschoot op een legerbasis in Texas. Hij zou ook de jonge Nigeriaan Umar Farouk Abdulmutallab instructies hebben gegeven voor zijn mislukte aanslag op een Amerikaans passagiersvliegtuig bij Denver, een maand later. ‘Denver’ was de eerste keer dat Al-Qaeda in Jemen out of area opereerde. De CIA beschouwt de Jemenitische Al-Qaeda nu als de grootste bedreiging voor de Amerikaanse veiligheid; niet de kerngroep van Osama bin Laden.

Zoals Samir Khan (officieel) naar Jemen ging om er Arabisch te studeren, zo zijn er honderden jonge buitenlanders heengegaan, sommigen inderdaad alleen om Arabisch te studeren, anderen voor het jihad-avontuur. In juni werden in Jemen vijftig buitenlanders aangehouden op beschuldiging van banden met de lokale Al-Qaeda-organisatie. Washington bevestigde destijds dat onder hen twaalf Amerikanen waren.

Veel buitenlanders gaan studeren aan de Al-Imam universiteit in Sana’a van sjeik Abdul Mejid al-Zindani, die in Afghanistan met Osama bin Laden tegen de Sovjet-bezetting vocht. Dit is de dubbelzinnigheid in de houding van de Jemenitische regering: zij zegt keihard tegen extremisten te vechten, maar tegelijk is Zindani een van de zuilen waarop het regime van president Ali Abdullah Saleh rust.

„De Imam-universiteit is als een kazerne. Ze trekt fundamentalisten uit de hele wereld naar Jemen. Niemand weet wat hun leerplan is en niemand weet wat ze er uitvoeren”, zei eerder dit jaar een adviseur van president Saleh tegen NRC Handelsblad. Over Zindani zei hij dat hij „helt naar het salafisme”, en dat hij „een groot netwerk van jihadisten heeft”. Maar „hij is een machtig man en heeft veel aanhangers”, die het wankele regime nodig heeft om te overleven. Een andere bron zei dat als de Amerikanen zo nodig extremisten wilden doden, ze maar de Imam-universiteit moesten bombarderen.

Maar Al-Qaeda blijft vooral een Jemenitische onderneming. Jemen, een jong land met een slechte economie en een traditie van opstandigheid, biedt een groot reservoir ontevreden mannen waaruit Al-Qaeda kan putten. De afgelopen jaren is in Jemen het aantal aanslagen en aanvallen door Al-Qaeda gestaag toegenomen. Vorige maand had het leger een offensief van een week nodig om tientallen aanhangers van de groep uit het Zuid-Jemenitische stadje Al-Hota te verdrijven. „Ren voor je leven”, adviseerde de militaire chef van Al-Qaeda, Qassim al-Raimi, president Saleh deze week bij zijn aankondiging van een „nieuw leger” om het regime omver te werpen. Hij zei dat zich zoveel vrijwilligers hadden aangemeld, inclusief sommige buitenlanders, dat velen moesten worden afgewezen.

De terroristenglossy Inspire is te vinden via nrc.nl/buitenland