David Hockney schildert verse bloemen op de iPad

Het is lente! Ja, ik weet wel dat het officieel herfst is. Maar het weer wordt vandaag overklast door David Hockney. Hij zorgt voor maart in oktober. Misschien zorgt hij zelfs zelfs voor februari. Sneeuwklokjes.

David Hockney is een van de eerste kunstenaars van naam die werk maakt van de mogelijkheden van de iPhone en de iPad. Hockney is 73, maar net zo enthousiast over dit nieuwe medium als hij eerder was over de polaroid en het kopieerapparaat. Nog enthousiaster misschien; Hockney noemt de iPad de eerste universele machine. Als schilder geeft het hem andere mogelijkheden dan verf. Dat klinkt komisch, maar misschien veroorzaakt de komst van de iPad net zo’n revolutie als de uitvinding van verf in een tube zo’n anderhalve eeuw geleden. Het was die uitvinding die het schilderen en plein air mogelijk maakte en daarmee het impressionisme. Wat zou de iPad mogelijk maken?

Hockney schildert op zijn iPad en eerder op zijn iPhone met het programma Brushes, ontwikkeld door Steve Sprang. Op de website van Sprang is te zien dat er met Brushes net als met gewone kwasten ontzettend lelijke kunst te maken is. Werk van Hockney is er niet op te zien. Dat wordt vanaf volgende week tentoongesteld in de Fondation Pierre Bergé-Yves Saint Laurent in Parijs. De titel van de show is Fleurs Fraîches, verse bloemen. Op de iPads en -Phones schilderde hij bloemen in vazen. Door Hockney’s behandeling worden ze nooit tuttig, al is er iets van de jaren vijftig in de stilering. Hockney ‘schildert’ bijna elke dag een verse bos, die hij dan meteen mailt naar een aantal vrienden. Vrolijk en vluchtig zijn ze, met de sprezzatura die alleen een meester bereikt, en dankzij het licht uit het scherm van een tintelende helderheid. Dankzij dat licht is dit werk al vergeleken met glas-in-lood, maar dat klinkt te zwaar – dit zijn veeleer veren dan lood.

„Mensen zeggen dat ze mijn mails altijd het eerste openen”, zegt Hockney in een interview, „omdat ze geen vragen bevatten en je niet hoeft te antwoorden. Ze zijn er gewoon voor het plezier.” Kon iedereen maar elke ochtend zo’n vaasje bloemen in zijn brievenbus aantreffen. Zou Steve Jobs daar niet voor kunnen zorgen?

Naar de tentoonstelling zal Hockney in ieder geval vaak verse bloemen mailen.

Op de expositie zullen de iPad en -Pods ingelijst aan de muur hangen, alsof het schilderijen zijn. Dat klinkt een beetje lachwekkend, een beetje treurig zelfs. Nou goed, de schilderijen van de impressionisten kregen ook vaak dikke krullerige lijsten omgehangen, die er helemaal niet bij passen.

Interessant is wel dat er een animatie te zien zal zijn van een van de schilderijen. Brushes kan namelijk de bewegingen van de vingers op het scherm opslaan. Die kun je de app laten afspelen. Zo kun je dus keer op keer het ontstaan van het kunstwerk bijwonen, elke beslissing is opnieuw te zien. Misschien ontstaat daar al wel een nieuwe kunstvorm, een vruchtbare hybride.

Fondation Pierre Bergé-Yves Saint Laurent, Parijs. 20 okt t/m 29 jan. Inl. fondation-pb-ysl.net