Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Cultuur

Wonderlijk popvernuft van ambitieuze zanger

Met ‘The Age Of Adz’, een cd met betoverende effecten, levert Sufjan Stevens een waardig opvolger van zijn succesplaat ‘Illinois’.

Het verheugende nieuws is dat Sufjan Stevens weer een toegankelijke liedjesplaat heeft gemaakt. Vandaag verschijnt The Age Of Adz, een album dat bijna uit zijn voegen barst van muzikale rijkdom en eigenzinnige liedjes waarin Sufjans geliefde violen en orkestarrangementen een fantasierijk huwelijk aangaan met elektronica.

De Amerikaanse zanger en componist die bekend staat om zijn orkestrale ambities, maakte het zijn fans in de afgelopen jaren niet makkelijk. Zijn voorlaatse album Run Rabbit Run was een symfonisch experiment van instrumentale miniatuurtjes. Het werd vooraf gegaan door het ondoordringbare album The BQE, de soundtrack bij een film over de drukke snelweg tussen Brooklyn en Queens.

Aan muzikale ambitie heeft het Stevens nooit ontbroken. Het album Michigan werd in 2004 aangekondigd als de eerste aflevering in zijn Fifty States Project, waarin hij telkens een Amerikaanse staat tot thema van een heel liedjesalbum zou kiezen. Twee jaar later volgde Illinois, een verzameling muziekstukken die in zijn instrumentale pracht en harmonische structuur deed denken aan de rijk georkestreerde popdromen van Brian Wilson en Van Dyke Parks.

Onlangs maakte Stevens bekend dat het project een publiciteitsstunt was en dat hij nooit van plan is geweest het af te maken.

Live bracht Stevens zijn muziek liefst met een groot orkest, dat hij in cheerleaderkostuums kleedde om zijn liefde voor klassieke Amerikaanse thema’s te tonen. Marsmuziek en highschool-spreekkoren mengden zich met koperblazers en tingeltjes op de xylofoon; bombastische popsymfonieën werden afgewisseld met eenzame mijmeringen achter de piano.

Eerder dit jaar verscheen de ep All Delighted People, dat in zijn vocale uitbundigheid aansloot bij de blijmoedige koorzang van The Polyphonic Spree. Het was opnieuw een wonder van zorgvuldige gearrangeerd popvernuft, als voorbode van het wat elektronischer getinte The Age Of Adz.

Op die plaat ontmoeten het repeterend minimalisme van Philip Glass en old school-drumcomputers uit de begindagen van de hiphop ontmoeten elkaar in popsongs die de verbeelding aan de macht brengen. In Now that I’m older is de melancholieke samenzang gedrenkt in galm, met een betoverende effect. Get real get well en I want to be well koppelen persoonlijke bespiegeling aan bloemrijke instrumentaties. In Impossible soul gaat hij zich te buiten aan een 25 minuten lange suite waarin de harpen lustig kabbelen en de zang opbouwt tot een massaal slotkoor.

Met The Age Of Adz (spreek uit: “odds”) verwijst Sufjan Stevens naar het werk van Prophet Royal Robertson (1930-1970), een autodidactisch kunstenaar uit Louisiana die tot de ‘outside art’” wordt gerekend. Robertson was een apocalyptisch visionair, die zijn viltstifttekeningen opluisterde met buitenaardse monsters en vuurbollen die op aarde inslaan.

Zijn tekeningen op de hoes van het album dienen als magisch-realistische illustraties bij muziek die de luisteraar meesleept naar hogere sferen.

Sufjan Stevens: ‘The Age Of Adz’. Astmatic Kitty/De Konkurrent