John Legend is op zijn best met The Roots

John Legend and the Roots perform music from their new album "Wake Up" at Good Morning America's summer concert series in New York's Central Park, Friday, Aug. 6, 2010. (AP Photo/Rick Maiman)
John Legend and the Roots perform music from their new album "Wake Up" at Good Morning America's summer concert series in New York's Central Park, Friday, Aug. 6, 2010. (AP Photo/Rick Maiman)

Een van de interessantste popplaten van de afgelopen tijd is ongetwijfeld Wake Up van John Legend en The Roots. Het is een protestplaat, vol liedjes over in opstand komen, aandacht hebben voor je omgeving en in actie komen tegen verloedering en oorlog. Het is ook een coverplaat die met veel liefde is samengesteld, met een aantal bekende en minder bekende liedjes van vergeten en minder vergeten soulhelden uit de jaren zestig en zeventig: Donny Hathaway, Baby Huey, Bill Withers, Ernie Hines, Mike James Kirkland.

Bovenal is het een vruchtbare kruisbestuiving van een soulzanger en een hiphopformatie die tot het beste in hun genre horen.

The Roots brachten deze zomer al de cd How I Got Over uit, waarop ze lieten horen intense soul te kunnen maken als bedding voor ferme raps. Nu spelen de muzikanten van de band voor Legend, met hun eigen rapper Black Thought enkele keren als gast. Hoe goed The Roots zijn in die begeleidende rol bewijzen ze al ruim een jaar als huisband van de Late Night-show van Jimmy Fallon. Online zijn daar fraaie video’s van te vinden – check de te gekke versie van NWA’s hiphopclassic Straight Outa Compton.

John Legend bevindt zich niet op een hoogtepunt in zijn loopbaan. De flirt met elektronica op Evolver, zijn derde studioalbum, uit 2008, pakte niet goed uit. Hij wilde ook te graag demonstreren wat hij allemaal kan. Spelen met een band, zoals The Roots, brengt het beste in hem naar boven: de charmezanger klinkt rauw en ruig.

Legend zingt zo makkelijk en heeft zo’n bereik dat hij in zijn solowerk geregeld de dunne lijn overschrijdt tussen elegant en glad, en tussen intens en gemaakt. Het is een typische kwaal van soulzangers. Bij de net doorgebroken Aloe Blacc, die vorige week in Nederland optrad, hoor je het ook. Een stem met een zilveren randje, die graag wil zwieren en glijden.

Dat is niet gek, het zit ook in de muziek. De melodie wil de luisteraar de muziek inzuigen, het ritme wil hem een prettig, warm gevoel geven. De beste soul geeft tegenwicht met schurende gitaarlijnen of doordachte teksten die de knusheid aan stukken scheuren.

Op Wake Up Everybody, de single van het album, zingt Legend alleen maar besuikerde noten, bijgestaan door krom meetrekkende violen en een Band Aid-tekst: ‘The world won’t get no better, if we just let it be, we gotta change it yeah, just you and me.’ Zulke muziek en tekst halen het slechtste in Legend naar boven: de Las Vegas-veteraan, die met veel lucht en galm in zijn zang emotie imiteert.

Maar op Wake Up zijn de sterke nummers veruit in de meerderheid, omdat Legend in het juiste spoor wordt gedwongen door het dynamische drumwerk, de soms gierende gitaar en een volvette bas. Het kalme ‘Hang On In There’ zingt hij dienstbaar aan het nummer, een tikje verkouden, maar klein en kwetsbaar. Killing.

‘I Can’t Write Left Handed’ begint hij bijna pratend. Als hij gaandeweg de elf minuten die het nummer duurt enkele keren los gaat, brengt hij de aangrijpende tekst over een soldaat die zijn arm verliest, werkelijk doorleefd. Als hij dan eens een noot aanhoudt, verkruimelt de klank. Dat geloof je.