Kerviel heeft schuld pas na 170.000 jaar afbetaald

Jérôme Kerviel moet van de rechter 4,9 miljard euro terugbetalen aan de bank Société Générale. Dat lukt nooit met een salaris van 2.300 euro per maand.

Probeer als begin-dertiger maar eens een schadevergoeding van bijna 5 miljard euro te betalen. Ook als je veel geld hebt verdiend bij een bank, lijkt het ophoesten van een dergelijk bedrag volstrekt onmogelijk. Toch moet de voormalige effectenhandelaar Jérôme Kerviel (33) 4,9 miljard euro terugbetalen aan zijn oud-werkgever Société Générale, zo oordeelde de rechtbank in Parijs gisteren.

4,9 miljard euro – dat is het verlies dat Kerviel Société Générale in 2008 bezorgde. Kerviel speculeerde met 50 miljard euro van de bank, waaronder delen van het eigen vermogen, zonder toestemming van zijn bazen. Volgens de rechter is Kerviel schuldig aan fraude en misbruik van vertrouwen van zijn werkgever. Kervielgaat in hoger beroep.

Nog nooit veroordeelde een Franse rechter één persoon tot het betalen van zo’n hoge genoegdoening. Hoe gaat Kerviel het bedrag betalen? Naar eigen zeggen verdient hij nu als IT-consultant een bedrag van 2.300 euro netto per maand. Dagblad Le Monde en het weekblad l’Express rekenden uit dat hij op basis daarvan meer dan 170.000 jaar zou moeten werken om zijn oud-werkgever te com penseren voor de schade.

Volgens het Franse recht mag Société Générale beslag leggen op de bezittingen en inkomsten van Kerviel, maar de wet voorziet ook in een bestaansminimum van schuldenaren. Onder een inkomensdrempel van 1.700 euro per maand dragen schuldenaren alleen naar draagkracht af.

Kerviel moet, als het vonnis in hoger beroep overeind blijft, eerst drie jaar de gevangenis in. Als hij daarna een baan vindt met een inkomen van 1.700 euro per maand, moet hij maandelijks 448 euro aan Société Générale betalen, rekent l’Express uit. Hij houdt dan 1252 euro per maand over en is dus de rest van zijn leven veroordeeld tot een minimumbestaan.

Société Générale krijgt daarmee de 4,9 miljard euro niet terug. Het is zelfs onduidelijk of de bank zoveel mogelijk geld van Kerviel zal opeisen – het bedrijf is vrij om dat wel of niet te doen. Het vonnis wordt door Franse commentatoren gezien als „symbolisch” en „een waarschuwing” aan het adres van frauduleuze handelaren.

Société Générale beschouwt de uitspraak vooral als zuivering van zijn eigen naam. Kerviel meent dat zijn superieuren bij Société Générale hem zijn gang lieten gaan, omdat hij veel geld verdiende voor het bedrijf. In de Franse publieke opinie wordt ook getwijfeld aan de motieven van Société Générale. Het vonnis is wat dit betreft „een soort morele genoegdoening”, aldus de advocaat van de bank.

Kerviel zelf is „verslagen door de zwaarte van deze straf,” zo verklaarde hij vanochtend op de Franse radio. „Ik heb echt het gevoel dat ík nu voor iedereen moet betalen. Dat Société Générale moest worden gered en dat ze de soldaat Kerviel daarom maar hebben gedood.”

Veel Franse kranten zijn kritisch over de rechterlijke uitspraak. Volgens de linkse krant Libération is Kerviel weliswaar „niet de Dreyfus van de financiële wereld,” omdat hij „materieel voordeel haalde uit zijn leugens”. Maar tegelijkertijd worden de „kwartiermakers van de wereldwijde financiële crisis” ongemoeid gelaten, meent de krant. „Zij zullen, wat er ook gebeurt, eindigen in immense villa’s”. De zakenkrant Les Echos verwelkomt het vonnis, maar meent dat tekortkomingen van Société Générale erin hadden moeten worden meegewogen. Société Générale moest in 2008 een boete betalen aan Franse toezichthouders wegens een falend intern controlesysteem.

Er is ook kritiek op de hoogte van de vergoeding die Kerviel moet betalen. Oud-presidentskandidaat François Bayrou, leider van de kleine middenpartij MoDem, noemt het bedrag van 4,9 miljard euro „extravagant” voor een „jonge handelaar”. „Sluit Frankrijk zich aan bij de Amerikaanse juridische traditie waarin mensen worden veroordeeld tot 150 of 250 jaar gevangenisstraf?”