Toshiba Regza GL1: 3D-tv zonder bril

toshiba-regza-20gl1Elektronicafabrikanten willen tv-kijkers klaarstomen voor 3D. Maar de verplichte bril en een nijpend gebrek aan 3D-films op schijf bederven het kijkplezier tot nu toe. Toshiba hoopt het brilprobleem op te lossen met de Regza GL1, de eerste brilloze 3D-tv die daadwerkelijk in de winkel staat.

Japanse consumenten kunnen vanaf december ook zonder brilletje 3D-televisie kijken. Fabrikant Toshiba kondigde gisteren een nieuw soort scherm aan dat beelden met een realistische dieptewerking toont zonder hulpstukken. Met de Regza GL1-serie hoopt het bedrijf tegemoet te komen aan een veelgehoorde klacht van consumenten: thuis een 3D-film kijken is leuk, maar dat verplichte brilletje niet. Op dit moment verkopen tv-fabrikanten als Samsung, Sony en Panasonic 3D-tv’s die al snel 1.800 euro of meer kosten, afhankelijk van het formaat. De active shutter brillen zijn nodig om beide ogen een ander beeld voor te schotelen; dat plaatje wordt door je hersenen vertaald in min of meer realistische diepteweergave. Overigens worden deze brillen in lang niet alle gevallen meegeleverd - ze kosten tot 100 euro per stuk.

Parallax filter

parallax-toshibaToshiba lost het probleem van de bril op door een extra laagje over het beeldscherm te leggen. Deze zogeheten parallax-laag projecteert in negen verschillende kijkhoeken. Ook zo ervaart de kijker een driedimensionaal plaatje. De parallax-technologie wordt ook gebruikt in de draagbare spelcomputer Nintendo 3DS. Daar wordt het toegepast op een klein scherm van 3,5 inch en 800 x 240 pixels (800 = 400 pixels voor elk oog) . Het formaat en de resolutie van de Toshiba-schermen is ook bescheiden. De brilloze 3D-tv is te koop in 12 en 20 inch doorsnede (30 en 50 cm). Piepklein in vergelijking met de beeldformaten die nu populair zijn; 32 inch of groter.

De prijs van de Regza 12GL1 en 20 GL1 is wel volwassen: de grootste brilloze 3D-tv gaat circa 240.000 yen (2.100 euro) kosten, de kleine de helft. Om het gewenste diepte-effect te bereiken moet de kijker op 65 of op 90 centimeter afstand van de Toshiba -tv gaan zitten. Dat maakt met z’n tweeën een film kijken extra knus. Het 12 inch exemplaar is eigenlijk geen optie, zegt weblog Engadget na een eerste kennismaking met de nieuwe Regza tv’s: de resolutie van 466 bij 350 pixels is te klein en je hoeft maar een fractie te bewegen om het 3D-effect te verliezen. Het 20 inch model telt 829 miljoen pixels en levert een 3D-resolutie van 1280×720 pixels. Dat is volgens Engadget acceptabel. Het probleem blijft de weergave van 2D-beelden: die haalt het niet bij een ‘traditionele’ 3D-tv met active shutter technologie.

Lenticulaire lens

3D-schermen zonder bril zijn in de reclamewereld al langer in gebruik en werken ook op grotere formaten. Philips experimenteerde er in het verleden mee, maar koos voor de consumentenmarkt voor active shutter technologie. Het Frauenhofer Instituut demonstreerde op elektronicabeurs IFA in Berlijn vorige maand een tv-scherm van 42 inch met microscopisch kleine lenticulaire lensjes. Dat leverde een goede brilloze 3D ervaring op. Bij Zerocreative, een 3D-marketing bureau uit Nijmegen, verhuren ze lenticulaire 3D-systemen tot 71 inch. 3D-weergave zonder bril wordt beschouwd als  een ‘showstopper’ - een doeltreffende manier om de aandacht van voorbijgangers vast te houden.

Frauenhofer demo, gefilmd tijdens IFA 2010:

Beperkt aanbod

3d-aanbod

De beschikbare 3D-titels in Nederland. Bron: Stichting Blu-ray Disc Promotie Benelux De beschikbare 3D-titels in Nederland. Bron: Stichting Blu-ray Disc Promotie Benelux

Al staat autostereoscopie nu nog in de kinderschoenen, de brilloze 3D-systemen kunnen over een paar jaar snel doordringen tot de thuismarkt. Tegen die tijd zal er in ieder geval meer content beschikbaar zijn. Het aantal 3D-films op blu-ray schijf is nog zeer beperkt zolang Hollywood huiverig is om bioscoopsuccessen (3D-films scoren bovengemiddeld hoge bezoekersaantallen) beschikbaar te maken op schijf. Bij een test 3D-tv van Samsung worden met pijn en moeite drie 3D-filmtitels geleverd die te koop zijn in Nederlandse winkels. 3D-hit Avatar, de 3D-blockbuster van vorig jaar, is in geen velden of wegen te bekennen. Hardwarefabrikanten proberen exclusieve deals te sluiten. Disney’s Alice in Wonderland en Bolt in 3D zijn voorlopig alleen te zien bij mensen die een Sony 3D-tv kopen.

De hoeveelheid live-content in de vorm van sportwedstrijden is in Nederland nog gering. Wel is sinds deze week de Sony PlayStation 3 met een firmwareupgrade op te waarderen tot 3D-speler. Misschien dat 3D-games de afzetmarkt voor driedimensionale schermen wat kunnen vergroten. Toshiba is overigens wel goed, maar niet gek. Het Japanse elektronicabedrijf wil niet nogmaals op de verkeerde standaard gokken. Toshiba’s HD-DVD-schijf, ooit bedoeld als opvolger van de dvd, legde het in 2008 af tegen blu-ray. Daardoor leed Toshiba een miljard dollar verlies. Een dure les, daarom verkopen de Japanners voor de zekerheid ook tv’s met de gangbare 3D-techniek – inclusief bril.