Nobelprijs geneeskunde voor 'vader' ivf-methode

Robert Edwards, de maker van de eerste reageerbuisbaby, krijgt dit jaar de Nobelprijs voor de geneeskunde, zo is gisteren bekendgemaakt. De Brit Edwards (1925) ontrafelde vanaf de jaren vijftig de raadsels rond de rijping van de eicel, de betrokken hormonen en het ideale moment voor de bevruchting. Het resultaat was een procedure voor reageerbuisbevruchting, officieel in vitro fertilisatie (ivf).

De experimenten culmineerden op 25 juli 1978, tegen middernacht, in de geboorte van Louise Brown, de eerste reageerbuisbaby. Zij kwam via een keizersnede ter wereld. Inmiddels zijn er wereldwijd rond de vier miljoen ivf-kinderen geboren. In Nederland is tegenwoordig ongeveer 1 op de 40 kinderen een ivf-kind.

De geneeskundeprijs gaat dit jaar daarmee naar onderzoek dat in de jaren zeventig nog ethisch fel omstreden was. Edwards moedigde de ethische discussie aan. Hij zorgde ervoor dat er een medisch-ethisch comité kwam in de Bourn Hall Clinic in Cambridge, waar hij de ivf-procedures in de jaren zeventig verfijnde in samenwerking met de gynaecoloog Patrick Steptoe. Kerkleiders en politici waren echter verklaard tegenstander van reageerbuisbaby’s. De politieke tegenstand kwam erop neer dat de wetenschap in tijden van overbevolking de vruchtbaarheid beter kon verminderen dan bevorderen.

De Nobelprijs geneeskunde van dit jaar is ook bijzonder omdat hij één winnaar heeft. Het afgelopen decennium deelden steeds twee of drie onderzoekers de prijs.

Lees vandaag op nrc.nl/wetenschap wie de Nobelprijs voor natuurkunde krijgt.