Israël is geen Europa maar doet wel mee aan het EK?

Op de sportpagina’s ziet Amsterdammer Paul van Dam dat Israël deelneemt aan de kwalificatie voor het Europees kampioenschap voetbal. Hoe kan dat, Israël ligt toch in Azië?

De belangrijke positie die Israël inneemt in de politieke geschiedenis is ook terug te vinden in de sportwereld. „Tot 1974 behoorde Israël gewoon tot de Aziatische voetbalfederatie”, zegt Micha Peters van de website sportgeschiedenis.nl. Maar mede door de Jom Kippoer-oorlog in oktober 1973 keerden veel Arabische staten zich tegen alles wat met Israël te maken had. De bond besloot Israël de toegang tot alle internationale toernooien te weigeren, zegt Peters. „En Israël stapte zo in 1974 uit de Aziatische bond.”

In de achttien jaar die volgde, werd Israël door de wereldvoetbalbond FIFA gezien als ‘neutraal’ land bij WK-kwalificatiewedstrijden, vertelt sportschrijver Jurriaan van Wessem. „Samen met Oceanië moest het strijden om een plaats in een barrage tegen een Europees of Zuid-Amerikaans land. Begin jaren negentig nodigde de Europese voetbalbond UEFA het land uit als ‘partner’. Toen de UEFA door het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, Tsjechoslowakije en Joegoslavië nieuwe landen toe wilde voegen, nam het Israël mee.”

Op 28 oktober 1992 speelde Israël haar eerste WK-kwalificatieduel in de Europese zone. Oostenrijk won in Wenen met 4-1.

Maar hoe zit het met de Israëlische basketballers? Het nationale team speelt al sinds 1953 op het EK en topclub Maccabi Tel Aviv won in 1977 de Europa Cup. Volgens Sebastian Montag van de Europese basketbalbond FIBA heeft dit te maken met traditie. „Israël heeft een diepere band met Europa dan met Arabische staten, vandaar dat ze zich bij ons aansloten. Maar landen als Egypte hebben ook al eens meegedaan aan het EK.”

Dan is er het songfestival. De Israëliërs wonnen de liedjeswedstrijd drie keer, voor het laatst in 1998 met de transseksuele Dana International. Dat Israël elk jaar een lied in mag sturen, heeft te maken met de Israëlische staatsomroep IBA, dat lid is van de European Broadcasting Union. Daarom mag het deelnemen.

Landen als Libanon en Tunesië zijn ook lid van de EBU, maar willen niet samen met Israël aan dezelfde wedstrijd meedoen. In 1978 ging Libanon nog een stap verder. Toen bleek dat Israël aan de winnende hand was, werd de uitzending in Libanon onderbroken. Een presentator vertelde dat België gewonnen had. Maar het land eindigde als tweede, achter Israël.

Mathijs Vuister