Het mes gaat in de Britse welvaartsstaat uit 1942

De Britse regering gaat ingrijpend hervormen om het overheidstekort terug te dringen. Zo wordt de kinderbijslag voor hoge inkomens opgeheven.

Commuters wait for buses outside King's Cross railway station during a 24 hour underground strike in London, October 4, 2010. London commuters struggled to get to work on Monday as workers on the city's underground rail network held their second 24-hour strike in a month in a dispute over planned job cuts. Most of the capital's underground lines were suspended or partly suspended because of a walkout by up to 10,000 Tube staff that began late on Sunday. It was the second of four planned 24-hour walkouts.REUTERS/Andrew Winning (BRITAIN - Tags: POLITICS BUSINESS EMPLOYMENT SOCIETY TRAVEL)
Commuters wait for buses outside King's Cross railway station during a 24 hour underground strike in London, October 4, 2010. London commuters struggled to get to work on Monday as workers on the city's underground rail network held their second 24-hour strike in a month in a dispute over planned job cuts. Most of the capital's underground lines were suspended or partly suspended because of a walkout by up to 10,000 Tube staff that began late on Sunday. It was the second of four planned 24-hour walkouts.REUTERS/Andrew Winning (BRITAIN - Tags: POLITICS BUSINESS EMPLOYMENT SOCIETY TRAVEL) REUTERS

Het was een opwarmer gisteren op het partijcongres van de Conservatieven in Birmingham. Pas over twee weken komt George Osborne, de Britse minister van Financiën, met de begroting die ervoor moet zorgen dat het Britse begrotingstekort van 13,3 procent wordt teruggedrongen. Osborne wil de komende vier jaar 83 miljard pond (88 miljard euro) bezuinigen.

En dus bereidde hij het land voor op een zware tijd door nu al een aantal maatregelen aan te kondigen. Het mes gaat in de Britse welvaartsstaat zoals die in 1942 werd ontworpen. Zo wordt de kinderbijslag afgeschaft voor ouders in de hoogste belastingschalen, zal de bijstand voor gezinnen worden beperkt tot een maximum en wordt het uitkeringsstelsel hervormd.

Het zal hard aankomen maar het is nodig „in het belang van de natie”, zo hield de minister de Britten voor. „Iedere andere weg zal ons ruïneren. Als we nu de overheidsuitgaven niet onder controle krijgen, zal er geen groei zijn.” Hij vergeleek de Britse rente op het begrotingstekort, 120 miljoen pond per dag (127 miljoen euro), met het afbetalen van een creditcard. „Uitstel betekent niet dat je later minder terug hoeft te betalen.”

Het komt voor weinig Britten als een verrassing. Verscheidene sectoren hebben al gewaarschuwd voor bezuinigingen en afbraak van publieke diensten. De politie bijvoorbeeld meldt dat verlies van arbeidsplaatsen leidt tot minder agenten op straat, het leger zegt dat het zijn taak niet kan uitvoeren met onvoldoende materieel. Vakbonden dreigen met een ‘winter of discontent’, een verwijzing naar de winter van 1978 toen door stakingen het land werd verlamd. Londen werd gisteren voor de tweede maal in een maand getroffen door een staking van metropersoneel.

De conservatief-liberale regering wil ‘tough but fair’ zijn, krachtdadig maar eerlijk, en de pijn verdelen. Zo raakt het afschaffen van de kinderbijslag in 2013 gezinnen waarvan één van de ouders meer dan 44.000 pond per jaar (50.000 euro) verdient. Het gaat om naar schatting 1,2 miljoen gezinnen. Zij krijgen nu nog 20,30 pond (23 euro) per maand voor het eerste kind, 13,40 pond (15,40 euro) voor ieder volgend kind. Osborne zegt met de ingreep 1 miljard pond op jaarbasis te besparen. Het modale inkomen per jaar ligt in Groot-Brittannië net onder de 26.000 pond. Osborne: „Het is moeilijk gezinnen met lage inkomens te belasten voor de kinderbijslag van hen die zoveel meer verdienen.”

Gezinnen met lage inkomens worden door de minister van Financiën indirect beloond doordat de bijstand nooit hoger wordt dan de gemiddelde 26.000 pond per jaar (500 pond per week, 575 euro). Vooral bijstandsgezinnen in Londen zullen hierdoor worden geraakt, omdat huren daar al vaak bij 500 pond per week beginnen. Oorlogsweduwen en gehandicapten worden ontzien.

Osborne en de zijnen willen werk stimuleren. Of zoals David Freud, staatssecretaris voor Werk en Pensioen, gisteren uitlegde: „Werk moet er toe doen, het moet het waard zijn om te werken. Leven van een uitkering mag geen levensstijl zijn.”

Dat is ook het achterliggende idee bij het meest ambitieuze plan, dat minister van Werkgelegenheid Iain Duncan Smith vandaag zou toelichten: de hervorming van het uitkeringsstelsel. De regering wil uitkeringen voor werkloosheid of arbeidsongeschiktheid, de huurtoeslag en belastingvoordelen voor mensen met lage inkomens samenvoegen tot één algemene uitkering. Als een uitkeringsgerechtigde werkt, ook al is dat maar voor een paar uur, wordt hij niet bestraft doordat alle bijstand wordt beëindigd, maar er wordt een percentage in mindering gebracht.

Het plan werd gisteren toegejuicht door onder meer instellingen die werken met langdurig werklozen, maar is zeer afhankelijk van de groei van de werkgelegenheid. Daarbij kijkt de Britse regering vooral naar de particuliere sector. Banengroei in de publieke sector wordt de komende vijf jaar niet verwacht, zeker 500.000 ambtenaren zullen worden ontslagen.

Osborne gaf opnieuw aan dat hij van banken eist dat ze een rol spelen: „We zullen niet toestaan dat geld naar hoge bonussen zal gaan, als dat betekent dat er geen geld gaat naar leningen aan kleine en middelgrote bedrijven die de crisis niet hebben veroorzaakt maar er wel door worden geraakt. ”

Osborne’s maatregelen werden gisteren gelaten geaccepteerd. De Britten weten dat over twee weken het bezuinigingsseizoen echt begint, en dat ook andere sociale zekerheden niet meer heilig zijn. Hervormingen van het pensioenstelsel, de gezondheidszorg en het hoger onderwijs komen er aan, en er wordt gekeken naar het gratis vervoer voor gepensioneerden.