Getrouwd: Flappie en Vlekkie, hoera!

Animal cops ? Het is duidelijk: dieren worden vermenselijkt.

Het wachten is op een uitnodiging voor het huwelijk van Vlekkie en Flappie.

„Dierenmishandeling wordt harder aangepakt, onder meer door 500 animal cops”, meldt het nieuwe regeerakkoord tussen VVD en CDA. Heel goed. Dierenmishandeling is vreselijk en daar moet hard tegen opgetreden worden.

Maar de politie is toch een bij uitstek voor mensen ingesteld orgaan. Dat de politie haar werkterrein nu moet uitbreiden naar de dieren, past in de trend in Nederland om dieren te vermenselijken.

Zo ontving ik laatst een geboortekaartje. Op de voorkant prijkte een grote grijnzende kater, en daarnaast stonden de woorden: ‘Poekie de kat is blij, want hij heeft er een vriendje bij.’ Niet de trotse ouders of het blije broertje en zusje, maar het huisdier kreeg hier de eer om de komst van het nieuwe gezinslid aan te kondigen. Ouders, broer en zus kwamen pas aan de binnenkant van het kaartje om de hoek kijken. Hiermee moest ik onder ogen zien dat het ondenkbare niet meer te ontkennen valt: het huisdier vermenselijkt.

Natuurlijk, in tijden van onzekerheid is de mens sterk geneigd terug te grijpen op betrouwbare, vaste waarden in het leven. Bij een economische crisis koesteren we waar mogelijk ons vaste contract. De huizenmarkt stort in? We blijven voor de zekerheid maar zitten waar we zitten, al is het drie hoog achter. En in een wereld waarin ‘ontvrienden’ aan de orde van de dag is en we dagelijks bij het openen van onze netwerksites maar weer moeten afwachten of ons vriendenaantal niet is afgenomen, grijpen we terug op de enige relatie die onvoorwaardelijk kan worden genoemd: die met het huisdier. De enige echte vriend voor het leven. De enige waarvan we zeker weten dat deze de vriendschap niet verbreekt, die nog weet wat eeuwige trouw inhoudt en die als enige tegenprestatie wenst om gevoederd, geaaid en eventueel uitgelaten te worden.

Maar dit laatste is niet voldoende meer, zo wordt mij inmiddels steeds duidelijker. Tenminste: voor de huisdierenbezitter dan. Gezien de bovenmenselijke vermogens tot liefde en trouw waar het dier toe in staat is, is het beschouwen van het huisdier als ‘slechts’ een knuffelmaatje dat aan ons dient te gehoorzamen blijkbaar niet meer voldoende. Met als gevolg dat dieren in toenemende mate behandeld worden als menselijke wezens – met alle rechten, privileges en vermogens van dien.

Zo ontving ik ooit een trouwkaart waarop namens de hond het voorgenomen huwelijk tussen de twee geliefden werd aangekondigd. Ik ken Hyvesgebruikers die bij wijze van profielfoto een afbeelding van een huisdier op hun pagina hebben staan. Op rouwadvertenties is in het lijstje van nabestaanden regelmatig een afdruk van een honden- of kattenpoot te vinden. Ooit kwam ik zelfs een rouwadvertentie exclusief voor de overleden hond tegen. Alleen het zinnetje onderaan, ‘Bello hield van Felix hondenbrokken’, ontbrak nog.

Waar relaties met menselijke vrienden die te hard op het persoonlijke budget drukken (omdat ze nooit een rondje geven bijvoorbeeld) meestal een stille dood sterven, geldt dit niet voor het huisdier. Een kennis met financiële problemen schopte me nog net niet voor mijn schenen toen ik voorzichtig aankaartte dat haar budget er een stuk rooskleuriger voor zou staan zonder haar twee bejaarde katten, waar ze gemiddeld eens per maand een forse dierenartsrekening voor kon ophoesten. Hoe durfde ik. Die katten waren haar alles. Dat ze voor iedere onvoorziene uitgave geld moest lenen en regelmatig brood met pindakaas als avondmaaltijd nuttigde, deerde haar niet.

Een van de weinige zaken die huisdieren vandaag de dag nog van mensen onderscheidt, is het feit dat dieren gevrijwaard lijken van alle plichten en fatsoensnormen die menselijke wezens elkaar maar al te graag opleggen. Geluids- dan wel stankoverlast, ongewenste aanrakingen, het betreden van privéterrein; we pikken het over het algemeen van niemand. Honden en katten genieten echter een status aparte waar het fatsoen betreft.

De meeste ouders zouden hun kinderen wel tot de orde roepen wanneer het op een wildvreemde af zou stormen, op een terras van tafel naar tafel zou scharrelen en drankjes om zou gooien. Maar als ik tijdens een strandwandeling word besprongen door een groot en in mijn ogen eng exemplaar, en ik aan het baasje laat weten hier niet van gediend te zijn, kan ik een snauw krijgen. Hoe durf ik Rambo niet leuk te vinden. „Hij doet niets hoor.”

Hondenvrij seizoen op het strand? Afgelopen zomer ging geen enkele strandpicknick niét vergezeld van een rondstruinende viervoeter, die zijn zinnen had gezet op mijn brood met tapenade. De baasjes stonden erbij en keken ernaar.

De twee buurhonden – bepaald geen pekineesjes – van vrienden van me hadden de ontluisterende gewoonte hun behoefte in de eigen tuin te doen, waarvan de odeur zich niet beperkte tot de grenzen. Menig tuinmoment van mijn vrienden werd bedorven door de penetrante walm van verse hondenuitwerpselen.

Nog nooit heeft het huisdier het beter voor elkaar gehad dan anno 2010. Het geniet menselijke privileges, het mag alles en dient door eenieder geliefd of tenminste geaccepteerd te worden, en heeft zelfs een politieke partij die voor zijn belangen opkomt.

Als de vermenselijking van het huisdier in dit tempo doorgaat, is het wachten op een geboortekaartje van een zojuist ter wereld gekomen pup. Of een uitnodiging voor het trouwfeest van Vlekkie en Flappie. Maar ook op de dag dat een internetondernemer met LinkCat en FaceDog op de proppen komt.

En dan zal onherroepelijk blijken dat niets menselijks het huisdier vreemd is, zelfs ‘ontvrienden’ niet. En het kan toch nooit de bedoeling zijn geweest dat we straks ontvriend worden door onze eigen huisdieren?

Om dit risico te vermijden, is het wellicht verstandig om de mens-dierverwarring een halt toe te roepen en dieren gewoon weer te beschouwen als trouwe makkers die gevoerd, geaaid en – in vredesnaam, aan de lijn! – uitgelaten moeten worden. Met de rechten en plichten die bij díéren horen. En zonder privileges waar zelfs mensen jaloers op kunnen zijn.

Suzanne van den Eynden is freelance journaliste, studeert filosofie, heeft geen huisdieren, maar is wel vegetariër, uit principe.

Vind jij de animal cops de meest opvallende maatregel in het regeerakkoord? Discussieer mee via nrcnext.nl.

Rectificaties / gerectificeerd

AID

In het opiniestuk Getrouwd: Flappie en Vlekkie, hoera! (5 oktober, pagina 18 en 19), staat dat de AIVD toeziet op de handhaving van de dierenwelzijnswet. Dit moet zijn de AID, de Algemene Inspectiedienst.