Dit is (opnieuw) een deukje in het imago

De AFM legt Rabobank een boete op. De 150.000 euro zal geen pijn doen, maar de imagoschade is vervelend.

Vijf vragen en antwoorden over deze boete.

Boetes krijgen is niet leuk. En een boete krijgen van de toezichthouder omdat je afwijkt van een gedragscode is pijnlijk. Zeker als je Rabobank bent, de bank die zich erop voorstaat een nette bank te zijn die geen gekke dingen doet. In een tijd dat het wantrouwen jegens banken groot is als gevolg van de kredietcrisis en het omvallen van DSB krijgt Rabobank een boete van 150.000 euro omdat het te hoge hypotheken heeft verstrekt. Vijf vragen en antwoorden.

1Een boete van 150.000 euro voor een bank met een nettowinst van 2,3 miljard euro in 2009. Is dat veel?

Anderhalve ton is een kleinigheid voor een bank als Rabobank. Maar de schade aan het imago is groot en moeilijk in geld uit te drukken. De bank die zich op de borst klopt dat het de crisis doorkomt zonder hulp van de overheid en die zich als duurzame instelling neerzet, blijkt volgens de AFM niet zo brandschoon. Overigens is de boete – gezien vanuit het perspectief van de toezichthouder – heel fors. De AFM heeft de afgelopen jaren vrijwel nooit boetes van meer dan een ton gegeven.

2Te hoge hypotheken afgeven, waarom is dat erg?

Sinds de kredietcrisis en het drama rond DSB is het verstrekken van te hoge hypotheken en ‘overkreditering’ in het algemeen een heikel onderwerp. In de VS bleken banken vrijwel iedereen die ademde een hypotheek te geven, zelfs een vast inkomen was niet nodig. Uiteindelijk luidde deze praktijk de wereldwijde crisis in toen consumenten problemen kregen met betalen. In Nederland bleek dat klanten bij DSB vaak een te hoge hypotheek kregen of een dure en onnodige koopsompolis.

3Rabobank gaat niet in beroep tegen de straf. Is dat een erkenning van schuld?

Nee, zeggen ze bij Rabobank. De bank vindt dat zij weinig fout heeft gedaan. Er zijn hogere hypotheken verstrekt dan volgens de gedragscode eigenlijk mag. Maar die werden gegeven aan mensen met een hogere opleiding die een goede inkomensgroei tegemoet konden zien. Het gaat om een paar honderd hypotheken die werden afgeven nadat er goed naar de individuele situatie was gekeken. Volgens Rabobank gaat het om goed opgeleide starters op de huizenmarkt die nu niet meer de hypotheek kunnen krijgen die ze graag willen hebben.

4Die goede naam van Rabobank, was die al niet eerder in het geding?

Jazeker. Eind vorig jaar maakte Rabobank bekend dat het 100.000 klanten zou compenseren met een zogenaamde OpMaat hypotheek. Kosten: 50 tot 75 miljoen euro. Er was al jaren gedoe rond deze hypotheek die volgens critici een soort woekerpolis was waarbij de opbrengst onzeker was en de verborgen kosten hoog waren. Rabobank vond ook hier dat ze niets fout had gedaan.

5Als Rabobank door de AFM beboet wordt, dreigt dan niet hetzelfde voor andere banken in Nederland?

De boete voor Rabobank vloeit voort uit een onderzoek waar ook ABN Amro, ING en SNS Reaal bij betrokken waren. De AFM verklaarde niet uit te sluiten dat meerdere instellingen een sanctie krijgen. De banken ING en ABN Amro zeiden gisteren „in gesprek” te zijn met de AFM. Waar dat precies over ging, wilden ze niet bekendmaken.