Bommen, bierflesjes en houten staken

De kraakbeweging voert een uitputtingsslag tegen de Amsterdamse politie.

De politie slaat hard terug en is niet van plan van de ontruimingen af te zien.

Nederland Amsterdam 1-10-2010 Op de dag dat kraken officieel verboden is heeft een groep demonstrerende krakers een pand in de Spuistraat gekraakt. De Mobiele Eenheid wordt getrakteerd op vuurwerk en stoelen. Foto Maurice Boyer/HH Niet voor landelijke dagbladen en Novum
Nederland Amsterdam 1-10-2010 Op de dag dat kraken officieel verboden is heeft een groep demonstrerende krakers een pand in de Spuistraat gekraakt. De Mobiele Eenheid wordt getrakteerd op vuurwerk en stoelen. Foto Maurice Boyer/HH Niet voor landelijke dagbladen en Novum

Het is een grimmig spel dat deze dagen wordt gespeeld in de straten van Amsterdam. Politie en krakers houden elkaar nauwlettend in de smiezen. Niemand weet precies wat de tegenstander van plan is. Wel dat de vlam elk moment weer in de pan kan slaan. En dat dat pijn doet.

Het hele weekeinde is de ME paraat geweest, maar in Amsterdam bleef het rustig – ook toen de krakers zich gisteren verzamelden bij krakersbolwerk Vrankrijk, vlakbij de plek waar een protest van krakers afgelopen vrijdag uitmondde in een veldslag.

De politie houdt rekening met nieuwe rellen. De krakers die eerder de „oorlog” hebben verklaard aan de Amsterdamse autoriteiten zullen de politie blijven provoceren. Doel: zorgen dat Amsterdam het besluit van vorige week maandag, om het kraakverbod te handhaven, herziet. Krakers willen laten zien dat de politie zó een harde dobber zal krijgen aan het ontruimen van de naar schattig tweehonderd kraakpanden, dat de autoriteiten besluiten het kraken toch maar door de vingers te zien.

Volgens een woordvoerder van de Amsterdamse burgemeester Eberhard van de Laan gaat de gemeente echter gewoon door met de voorbereidingen voor de uitvoering van de nieuwe wet. Het krakersgeweld is Van der Laan wel in het verkeerde keelgat geschoten, zegt zijn woordvoerder. „We houden de zaak de komende dagen scherp in de gaten”

„Wij moeten de wet handhaven”, zegt ook een woordvoerder van de Amsterdamse politie. „We zullen daarbij niet schromen op te treden.” Meer van de strategie van de politie kan ze niet prijsgeven. „We willen de krakers niet nodeloos provoceren. Wij hebben ze niet de oorlog verklaard.”

Daarom was de politie vrijdag bij het begin van de betoging van de krakers nagenoeg onzichtbaar. De politie voerde naar eigen zeggen pas charges uit nadat krakers in de Raadhuisstraat met stenen begonnen te gooien naar voorbijgangers. Krakers staken volgens de politie ook een auto in brand. Ze zouden een politiebureau hebben bekogeld met straatstenen.

Krakers zeggen dat de politie zonder aanleiding met geweld begon. Feit is echter dat krakers voor de ogen van de politie een te koop staand pand kraakten. Dat ze tijdens de demonstratie bommetjes naar politiepaarden en bierflesjes naar ME-busjes gooiden. Dat ze stoelpoten bij zich droegen. Voor de demonstratie zag de politie al dat krakers de mouwen en rugzijde van de jassen opvulden met kranten – een manier om klappen van de wapenstok op te vangen. Daaruit leidde de politie af dat de krakers uit waren op een gewelddadig treffen.

Dat treffen kwam er. En de ingreep van de politie was hard. Agenten op paarden reden op de menigte in en hanteerden de wapenstok. De krakers lieten zich niet onbetuigd. Ze gebruikten volgens de politie stokken waaraan een punt was geslepen waardoor ze als spies konden worden gebruikt. Het pleit werd uiteindelijk beslecht door de inzet van traangas.

De tussenstand? De politie liet gisteravond weten dat één agent enkele voortanden mist en dat een andere agent aan zijn schouder gewond is geraakt. Beiden konden na een behandeling in het ziekenhuis naar huis. Vier politiepaarden raakten gewond.

Elf krakers werden aangehouden voor openlijke geweldpleging en mishandeling. Volgens advocaat Willem Jebbink, die vijf aangehouden krakers bijstaat, is een van hen weer vrijgelaten omdat de politie moest toegeven dat het roepen van de leus ‘kraken gaat door’ niet hetzelfde is als opruiing. De andere arrestanten worden verdacht van openlijke geweldpleging en mishandeling. Deze week worden ze voorgeleid aan de rechter-commissaris.

Ten minste één van de verdachten ligt in het ziekenhuis met letsel aan haar schedel. Volgens Jebbink overweegt de officier van justitie nog of hij gehoor zal geven aan het verzoek van de advocaat om de oorzaak van het letsel door een onafhankelijke instantie te laten onderzoeken. Volgens Jebbink is zijn cliënt mogelijk slachtoffer van poging tot doodslag.

De spanningen in Amsterdam waren al opgelopen voordat het kraakverbod vrijdag van kracht werd. De huizen van politiecommissaris Leen Schaap en officier van justitie Otto van der Bijl, beiden verantwoordelijk voor de ontruimingen, worden sinds vrijdag bewaakt. Dit gebeurde nadat hun privéadressen op krakerssites waren gepubliceerd. Net als het kenteken van de dienstauto van Schaap, met de oproep de auto te bekrassen.

In Nijmegen liep een betoging tegen het kraakverbod zaterdag ook uit op rellen. De politie hield daar dertien mensen aan. Aan de kant van de politie vielen drie lichtgewonden. De krakers meldden in een persbericht dat aan hun kant vijf gewonden zijn gevallen, van wie drie ernstig.

Onder krakers woedt intussen discussie over de koers van de beweging. Er zijn ook krakers die het geweld tegen de politie afkeuren. Kraker Willem Barneveld doet dat niet. „Praten helpt niet meer”, zegt hij. „We moeten vechten voor onze zaak. Kraken is het laatste bolwerk van de vrijheid.” Het zal nog lang onrustig blijven.