Hoe zij naar haar werk gaat

Fotopersbureau Hollandse Hoogte viert vandaag het 25-jarig jubileum: „ Hoe ontbijt een gezin, hoe gaat iemand naar zijn werk; dat willen we laten zien.”

Hoe leefde een fotograaf 25 jaar geleden? „Hij kwam na een dag werken thuis, moest meteen de donkere kamer in en had meestal drie wanhopige redacteuren op zijn antwoordapparaat staan die per direct een archiefbeeld wilden hebben”, zegt Louis Zaal, directeur van fotobureau Hollandse Hoogte. „Hij had het druk. Bovendien was de markt veel groter dan hij in zijn eentje kon bedienen. Daarom werd het hoog tijd voor een fotobureau.”

Inmiddels bestaat Hollandse Hoogte, de grootse Nederlandse fotoleverancier aan kranten en tijdschriften, 25 jaar. Zaal, destijds opmaakredacteur bij de Groene Amsterdammer, was een van de oprichters. Met Roel Sandvoort, Dick Breebaart en Simon Kool deelde hij een liefde voor sociale documentairefotografie. „We werkten bij het fotoblad Plaatwerk, daar plaatsen we soms fotoseries die bestonden uit 8 tot 10 beelden, met weinig tekst, zoiets gebeurde nauwelijks in tijdschriften.”

Sandvoort, nu financieel directeur van Hollandse Hoogte: „In de jaren zeventig was de krantenfotografie echt belabberd. Je zag vooral veel grijze, grof afgedrukte beelden van mannen die elkaar de hand schudden. Echte agendajournalistiek, een foto werd gemaakt om te bewijzen dat een gebeurtenis ook daadwerkelijk had plaatsgevonden.”

Die obligate wijze van fotograferen wilden Zaal en Sandvoort indertijd graag doorbreken. „We wilden de Nederlandse maatschappij anders in beeld brengen”, zegt Zaal. „Hoe Nederland op economisch of politiek vlak functioneerde, was niet interessant, we wilden juist andere aspecten van de samenleving laten zien: hoe ontbijt een gezin, hoe gaat iemand naar zijn werk?”

Sandvoort: „Hans Aarsman had begin jaren tachtig een fotoserie Ouders op bezoek. Daarvoor ging hij langs bij studenten en legde dan vast hoe hun ouders, als ze op bezoek kwamen, bijvoorbeeld het bed gingen opmaken of hielpen om de kachel aan te maken.”

Nog steeds wil het fotoagentschap die ‘andere kant’ van de Nederlandse samenleving documenteren. Voor dit jubileumjaar vroegen Zaal en Sandvoort aan 103 fotografen om 25-jarigen te fotograferen. „Deze jongeren zijn gefotografeerd gedurende hun dagelijkse bezigheden. Je volgt het leven van zwemster Inge Dekker, van een priester-student en van een zeevisser. We tonen dit project vandaag in Pakhuis De Zwijger in Amsterdam”

Bij Hollandse Hoogte zijn ruim 300 fotografen aangesloten. Het digitale archief bevat zo’n 7,5 miljoen foto’s. Daarnaast vertegenwoordigt het bureau buitenlandse agentschappen als Magnum Photos en Camera Press. „In het begin, toen er nog analoog werd gefotografeerd, zaten al onze foto’s gewoon in mappen in het archief”, zegt Sandvoort. „We hadden iets van 200.000 foto’s”, vertelt Zaal. „Van tachtig procent wist ik precies hoe het eruit zag en waar ik het in het archief kon vinden.” Bij Sandvoort gingen bepaalde foto’s wel duizend keer door zijn handen. „Ik zie nog steeds het verschil tussen een foto van Piet den Blanken of Rob Huibers.”

In de jaren negentig stapten medeoprichters Breebaart en Kool op. In 2007 verhuisde het bureau naar het Westelijk Havengebied. Kort na die verhuizing werd het personeel teruggebracht van 36 naar 24 man. „We konden niet anders”, zegt Zaal. Onze positie op de markt was verzwakt, de omzet was met een kwart gedaald.”

Met de komst van nieuwssites op internet daalde het aantal krantenabonnementen, bovendien werd op datzelfde internet een overdaad aan beeld aangeboden. „Onze prijs moest omlaag. Er zijn fotobureaus, zoals het Amerikaanse Shutterstock, waar je rechtenvrij duizenden foto’s kan downloaden voor een minimaal bedrag. Door dit soort ontwikkelingen moesten wij ons opnieuw gaan definiëren.”

Daar is Hollandse Hoogte inmiddels hard mee bezig. Sandvoort: „We willen nog steeds kwaliteitsfotografie aanbieden, we zijn nog altijd streng met onze toelatingseisen voor fotografen, maar ons aanbod is breder.”

„In het begin hadden we in ons bestand vooral reportages over de anti-kraakbeweging, de werkloosheid in de jaren tachtig, de strijd tegen de racistische politicus Hans Janmaat”, zegt Zaal. „Tegenwoordig bieden we ook sport- en modefotografie aan. En als een blad een foto van een grutto wil plaatsen, moet dat ook kunnen.”

Per dag komen er inmiddels zo’n 3000 digitale beelden binnen bij het fotobureau. Te veel om zelf bij te houden, constateert Sandvoort: „Geregeld sla ik een blad open en denk: Goh, mooie foto. Als ik dan naar het bijschrift kijk, staat er vaak Hollandse Hoogte. Dat vind ik nog steeds verrassend.”