Wie is held?

Na al die interviews met Ab Klink is me nog steeds niet helemaal duidelijk wat hem precies overkomen is. Hij ziet eruit als een aangeslagen man, zei elke commentator gisteren, en dat was ook waar. Maar dan lees ik opeens dat hij snipverkouden was en rijst opnieuw onontkoombaar de vraag: wat heeft men bij het CDA nu wel of niet met hem uitgehaald?

In mijn doorgaans veel te stoute fantasieën zie ik hoe Donner en voorzitter Bleker, onder de gebruikelijke snerpende aanmoedigingen van Mirjam Sterk, Klink met zijn kwetsbare hoofdje een flinke poos onder water houden in een teiltje met heet zeepsop. „Waterboarding op z’n Grunnings”, hijgt Bleker, terwijl Ank Bijleveld in een duistere hoek van het vertrek een stroomstok bedrijfsklaar maakt. En wie staat daar op z’n paaps wellustig tussen de gordijntjes te gluren, terwijl hij zijn bekende mantra fluistert: „De overgrote meerderheid van de fractie wilde het zo”?

Felix Rottenberg kwam als politiek duider in De Wereld Draait Door niet verder dan de saaiere suggestie dat Donner tegen Klink gezegd zou hebben: „Dit hadden wij van jou niet verwacht, Ab.”

Het zou best kunnen dat dit in protestants-christelijke kringen, waar het schuldgevoel bereid is op elk moment toe te slaan, een zeer ernstig verwijt is. Maar is het voldoende reden om de boel de boel te laten en de kastanjes verder maar uit het vuur te laten halen door die arme Koppejan en die vriendelijke mevrouw Ferrier?

Toch is dát scenario zich aan het voltrekken. Klink wordt overal onthaald als een moedig man, een held die het hoofd durfde te bieden aan de arglistige vos Verhagen, maar intussen zit hij bij Pauw en Witteman in geuren en kleuren over zijn onduidelijke avonturen te vertellen, terwijl Koppejan en Ferrier in het Hilton het vuile werk moeten doen – het huiveringwekkende laatste nieuws was afgelopen nacht dat ze bij Ank Bijleveld in een kamertje moesten komen.

Als er in het CDA helden zijn, dan heten ze Koppejan en Ferrier – niet Klink, die er met de staart tussen de benen vandoor ging. Klink zie ik eerder als een tragische held, zo’n anti-held uit de romans van W.F. Hermans: iemand die door zijn onhandigheid het tegenovergestelde bereikt van wat hij nastreefde.

Nou ja, hij is dan toch maar mooi zijn baan kwijt, hoor ik de mensen die medelijden met hem hebben, zuchten. Maar voor ex-politici met een bekend gezicht kan die schade meevallen, zoals we bij Wouter Bos weer eens kunnen zien: die verdient straks in vier dagen ongeveer evenveel als de gemiddelde Vogelaarwijkbewoner in vier maanden.

Klink krijgt zaterdag nog één minuut om het CDA op andere gedachten te brengen. Vermoedelijk krijgen Verhagen en Bleker een paar minuutjes meer. Wat mij bij de zogenaamde CDA-mastodonten opvalt, is het defaitisme over de afloop van het congres. Ze geloven er niet meer in. Wijffels zal niet komen, Van Agt en Van den Broek hebben ook weinig zin, Klink en Aantjes gaan wel, maar kunnen zich niet voorstellen dat ze nog iets zullen bereiken.

Dat zegt veel over het fenomeen ‘politiek congres’. Doorgaans is dat een goed georganiseerde en gemanipuleerde applausmachine voor de zittende macht. De mastodonten weten waar ze het over hebben, want zo hebben ze die congressen zelf ook altijd geregisseerd.