Luchtvrachtkartel gedagvaard, claim van 1 à 2 miljard euro

Een luchtvaartkartel waarin ook de Air France-KLM groep zat, wordt vandaag gedagvaard. Twintig vrachtvervoerders maakten verboden prijsafspraken.

Meta U. kreeg vorige week donderdag een onderscheiding van haar bedrijf, de luchtvaartmaatschappij Martinair. Net een dag daarvoor was U., directeur sales & marketing bij de vrachtdivisie, door de rechtbank van het Amerikaanse Atlanta persoonlijk aansprakelijk gesteld voor verboden prijsafspraken met andere vrachtvervoerders in de Verenigde Staten.

Niettemin prees de directie van Martinair werknemer U. voor „haar jarenlange verdiensten”. Ze werkt nu in Nederland en riskeert bij terugkeer in de VS een maximale gevangenisstraf van tien jaar en een boete van 1 miljoen dollar.

Het kartel waarbij Martinair betrokken is omvat ongeveer 20 luchtvaartmaatschappijen, waaronder Air France, KLM, Lufthansa, British Airways, Korean Air, Japan Airlines en LAN Chile. Tussen 2001 en 2006 hanteerden deze bedrijven in het geheim een onderlinge minimumprijs, een afspraak die strijdig is met de concurrentieregels in vrijwel elk land.

In de VS, Australië en Zuid-Korea hebben de betrokken maatschappijen de kartelvorming inmiddels toegegeven. Ze zijn ervoor veroordeeld, hebben boetes betaald en zijn in een aantal gevallen ook overgegaan tot het schadeloosstellen van bedrijven die te veel hebben betaald voor vervoerde vracht. Zo heeft Air France-KLM in de VS 87 miljoen dollar schadevergoeding betaald voor te hoge vrachttarieven, maar gedupeerde bedrijven in Europa hebben nog niets ontvangen. In het geval van Martinair en zijn bestuurder U. gaat het om een Amerikaanse strafrechtelijke procedure.

In Europa is het kartel nog niet veroordeeld, maar daar kan binnenkort verandering in komen. Vandaag worden in Nederland drie maatschappijen – Air France, KLM en Martinair – gedagvaard door Claims Funding International (CFI), een organisatie die is gespecialiseerd in massaclaims. Advocatenkantoor BarentsKrans in Den Haag voert namens CFI de procedure. „Wij hebben alle betrokken maatschappijen in het vizier”, zegt Martijn van Maanen van BarentsKrans. „Maar het is niet nodig ze allemaal te dagvaarden, omdat ze hoofdelijk aansprakelijk zijn. Daarom hebben we de drie maatschappijen uit de Air France-KLM groep gekozen. Veroordeling van één deelnemer aan het kartel betekent dat ze allemaal worden veroordeeld.”

De zaak gaat spelen voor de Amsterdamse rechtbank, omdat Nederland de beste juridische voorwaarden kent voor het aanbrengen van massaclaims, zegt Van Maanen.

Volgens transportorganisatie EVO zijn 400 grote bedrijven in Europa benadeeld door de kartelvorming. Gezamenlijk claimen zij een bedrag aan schadeloosstelling tussen de 1 en 2 miljard euro van de luchtvaartmaatschappijen, zegt Joost van Doesburg, beleidsadviseur van EVO. De claim is mede bedoeld als „afschrikking”.

De zaak komt pas begin 2011 voor de rechtbank in Amsterdam. „Wij hopen dat de Europese Commissie het komend half jaar alsnog met een veroordeling van het kartel komt”, zegt advocaat Van Maanen.

Een woordvoerder van KLM wilde geen commentaar geven.