Goede katholieke Duitsers

Unter Bauern – Retter in der Nacht

Regie: Ludi Boeken. Met: Veronica Ferres, Armin Rohde, Lia Hoensbroech. In: 7 bioscopen. ***

In de golf revisionistische Tweede Wereldoorlogfilms die Europa momenteel overspoelt, neemt Unter Bauern – Retter in der Nacht van de Nederlands-Israëlische regisseur en producent Ludi Boeken (1951) een heel eigen plaats in.

Deze op ware gebeurtenissen gebaseerde film gaat niet alleen over ‘goede Duitsers’, maar over ‘goede katholieke Duitsers’, in het bijzonder over een handvol boeren uit Westfalen die behoren tot de krap 500 Duitsers die officieel als ‘Jodenredder’ zijn erkend.

Unter Bauern is waarschijnlijk de eerste Duitse film over onderduiken, wat in Duitsland nog riskanter was dan in de bezette landen. Slechts een paar honderd Joden overleefden op die manier de oorlog. Het motto van de film is dat van het Holocaustmonument in Jeruzalem: „Hij die een leven redt, redt de wereld.” Net als Schindler’s List van Steven Spielberg, die net als Unter Bauern ook eindigde met die altijd weer ontroerende brug over tijd en generaties, filmpersonages en de echte overlevenden.

Zoals Marga Spiegel, ondergedoken bij boerin Maria Aschoff, een stugge moeder met een nazi-dochter en een zoon aan het Oostfront. En toch gastvrouw voor tientallen vluchtelingen: ‘katholieke waarden’ wonnen het van ‘de wetten van Hitler’. Hij komt langzaam op gang, Unter Bauern, maar ontwikkelt zich daarna tot een interessant, wat clichématig uitgewerkte krachtmeting tussen overlevingsinstinct, zelfverloochening en saamhorigheid.

Dana Linssen