Zzp'er moet het zelf doen

Tweederde van de zzp’ers is niet verzekerd voor arbeidsongeschiktheid.

Een basisverzekering moet er niet komen, adviseerde de SER gisteren.

Loodgieter Patrick Plug begon vorig jaar voor zichzelf. Hij heeft een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Kosten: 800 euro per kwartaal. Hij moet wel, zegt hij. „Ik kan het risico niet nemen. Als ik mijn voet breek, ben ik zo een paar maanden uitgeschakeld.”

Plug kan het betalen, maar voor de meeste zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) is de realiteit anders. Van de 670.000 zzp’ers (8,6 procent van de beroepsbevolking) is volgens onderzoek van de Erasmus Universiteit tweederde niet verzekerd voor arbeidsongeschiktheid. Er is een groot aanbod in verzekeringen met grote verschillen in dekking en premies; de prijzen variëren van zo’n 250 tot 700 euro per maand.

Daar lijkt voorlopig weinig verandering in te komen. Zzp’ers blijven zelf verantwoordelijk voor het afsluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering en het regelen van hun pensioen. Dat staat in een advies dat de Sociaal Economische Raad (SER) gisteren presenteerde.

Een jaar geleden vroeg minister Donner (Sociale Zaken, CDA) om dit advies. Hamvraag: moet het huidige systeem van sociale zekerheid aangepast worden aan een nieuwe, flexibeler arbeidsmarkt? Voor ‘gewone’ werknemers wordt immers veel geregeld. Zij zijn verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid en bouwen verplicht pensioen op. Maar de groeiende groep zelfstandigen regelt alles zelf. Of zou dat moeten doen.

Vakbond FNV Zelfstandigen pleitte eerder voor een sociaal vangnet voor zzp’ers in de vorm van een basisverzekering. „Een basisverzekering is niet nodig”, zegt Theo Bovens, voorzitter van de SER-commissie. „We vinden dit de verantwoordelijkheid van de ondernemer. En de mensen die buiten de boot vallen binnen het huidige stelsel hebben gewoon toegang tot regelingen als de WIA [de nieuwe WAO, red.]. Ook wijst Bovens op het feit dat bijna de helft van de zelfstandigen (45 procent) een bron van inkomsten naast het eigen bedrijf heeft. „De risico’s vallen wel mee.”

Jammer, vindt directeur Linde Gonggrijp van FNV Zelfstandigen. „We wilden graag een basisvoorziening voor zelfstandigen, maar dat is blijkbaar nog een brug te ver.”

Gonggrijp, die namens de FNV zitting heeft in de SER, is desalniettemin wel tevreden met het advies. „Er zijn wel belangrijke stappen gezet.” Zo moet het voor zelfstandigen in de toekomst gemakkelijker worden om zich aan te sluiten bij de grote pensioenfondsen.

Esther Raats-Coster, voorzitter van het Platform Zelfstandige Ondernemers (PZO) en SER-lid namens werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland, is blij met het advies. „Zelfstandigen zijn ondernemers, dat is nu door de SER onderkend. Op een aantal punten hebben we de huidige sociale zekerheid aan weten te scherpen om het voor zelfstandigen gemakkelijker te maken. Daar is geen dramatische verandering van het systeem voor nodig.”