Zelfs Desi Bouterse houdt van Wan pipel

Pim de la Parra (70), terug in Nederland, beseft dat hij op gevoelig terrein is. „Oei, ik moet op mijn woorden passen.” Gisteren ging op het Nederlands Filmfestival in Utrecht zijn door het Eye Filminstituut voor twee ton gerestaureerde film Wan pipel uit 1976 opnieuw in première. Over de creoolse student Roy Ferrol die moet kiezen: een carrière in Nederland met vriendin Karina (Willeke van Ammelrooy) of het land opbouwen met hindoestaanse vlam Rubia. Die relatie over etnische scheidslijnen heen ligt heel moeilijk.

Wan pipel heeft in Suriname het status van nationaal epos: Desi Bouterse, thans president, spant de film graag voor zijn karretje. De la Parra: „Het is een heel nationalistische film.” Roy neemt zelfs een hap rode Surinaamse aarde en roept met volle mond: „Ik hou van dit land!”

De teneur van Wan pipel – doorbreek de verkalkte, etnisch verzuilde structuren – is die van Bouterse’s NDP. De la Parra: „In Nederland is de nieuwe atmosfeer in Suriname moeilijk te begrijpen. Komt door het schoolmeesterachtig calvinisme. Dat botst met het stoute jongetje van de klas.”

Wan pipel was ooit de nagel aan de doodskist van De la Parra’s bedrijf Scorpio Films. Dat scoorde in 1971 een monsterhit met softpornofilm Blue Movie, waarna hij met vriend Wim Verstappen de miljoenen erdoor heen joeg met het fiasco Dakota (1974) en Wan pipel. „Maar ik gaf Suriname een stem”, zegt De la Parra trots. Hij memoreert hoe hij in 1960 in Paramaribo woedend naar de Nederlandse documentaire Faja lobbi keek. Geen sprekende Surinamer in beeld, alleen dansen en zingen. En dat een shot waarin een boslandcreool overvloeide in een aap!

Laat Nederland maar lachen om het beroerde acteren en de toeristische plaatjes van Wan pipel. De la Parra vindt zijn film ‘perfect’. Iets beters is in Suriname nooit gefilmd, denkt hij. Om met het personage Roy te spreken: „Wij zijn rijk! Wij zijn vrij! Maar er moet natuurlijk nog wel iets gebeuren.”

COEN VAN ZWOL