Wetenschap kort

Vrijwillig onderzoek naar rare afwijking op scan zelden nuttig

Door een onzer redacteuren

Rotterdam. Wie zich zonder medische klachten laat scannen in een CT-scan of MRI-machine, heeft een kans van 1 op 2,5 dat een arts iets ‘afwijkends’ ziet. Bij 1 op de 40 vindt de beoordelend arts het zo verontrustend dat hij nader onderzoek adviseert. Uiteindelijk heeft dat voor heel weinig mensen (1 op de 250) een heilzaam effect. Bij hen wordt bijvoorbeeld een levensbedreigende niertumor gevonden en op tijd weggehaald. Aan de andere kant: 1 op de 500 mensen komt er slechter uit. Op een scan van een vrouw waren bijvoorbeeld verdachte plekken rond de baarmoeder en eierstokken te zien. Nader onderzoek leverde geen zekerheid en uiteindelijk haalde de chirurg baarmoeder en eierstokken helemaal weg. Waarna er goedaardige cysten en een onschuldig baarmoedergezwel aanwezig bleken te zijn. De voorbeelden en cijfers staan in een deze week uitgekomen artikel in de Archives of Internal Medicine. Onderzoekers van de Mayo Clinic in Rochester, Verenigde Staten, beschrijven daarin hoe het drie jaar later gaat met mensen die zich gezond voelden en meededen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek en daarvoor een scan laten maken.

Nobelprijswinnaar trekt onderzoek in

Door een onzer redacteuren

rotterdam. Het gebeurt niet vaak dat onderzoekers een eerdere publicatie in de prestigieuze wetenschapsbladen Nature of Science intrekken. Het gebeurt nog minder vaak dat een Nobelprijswinnaar dat doet. Het overkwam Linda Buck, die in 2004 de Nobelprijs medicijnen won. Zij trok een stuk terug uit Science (2006) over de verwerking van geursignalen in het brein. Buck was daarvan co-auteur. Eerste auteur was Zhihua Zou, die van 1997 tot 2005 als postdoc bij Buck werkte. „Ik verontschuldig me voor de verwarring die dit artikel mogelijk teweeggebracht heeft”, schrijft Buck in een korte verklaring in Science. Een tweede artikel van Buck en Zou, in PNAS, 2005, trok Buck eveneens in. Zij kon de onderzoeksresultaten niet reproduceren, toen ze het werk herhaalde. Dát zij het werk overdeed kwam doordat twijfel was gerezen over Zou: een Nature-publicatie van hem werd in 2008 al ingetrokken. Zou is vorig jaar naar China teruggekeerd en heeft de verklaring over het intrekken niet ondertekend. Het werk houdt geen verband met de Nobelprijs van Buck.

Verwelkte blaadjes bloem zijn nuttig

Door een onzer redacteuren

rotterdam. Verwelkte bloemblaadjes kunnen een functie hebben: ze beschermen het zaad. Dat was nooit onderzocht, maar blijkt nu uit een simpel experiment van de Spaanse bioloog Carlos Herrera, vrijdag gepubliceerd in Annals of Botany. Hij plukte in een berggebied de dorre kroonblaadjes (de gekleurde bloemblaadjes) af van verwelkte lavendel en ontdekte hoe slecht dat is voor het zaad. Zonder bloemblaadjes daalde de kans dat het zaad rijpte van 60 procent naar 40 procent. De kale zaaddozen werden aangetast door galmuggen die er eitjes in legden. De verwelkte bloem vormt een soort stop op de zaaddoos en voorkomt dat. Dit geldt niet voor alle planten.