De slechtste cao van Nederland

Postbezorgers die hun werk als bijbaantje doen, hebben vrijwel geen wettelijke bescherming. Een poging tot een betere cao voor drie postbedrijven is gefaald.

Lolke van der Heide

De onderhandelingen over een nieuwe cao voor postbezorgers bij Sandd, Selekt Mail en Netwerk VSP zijn gisteravond vastgelopen.

De drie bedrijven, die onder meer tijdschriften bezorgen, wilden tegen de zin van de bonden uit onder hun wettelijke plicht alle bezorgers een arbeidscontract aan te bieden ter vervanging van het stukloon. Het gaat om 30.000 werknemers in totaal.

Als de werkgevers de komende maanden niet alsnog instemmen met een nieuwe cao zijn ze bij wet verplicht al hun medewerkers per 1 januari 2011 een vast contract aan te bieden. „Wij willen onze mensen best een arbeidscontract aanbieden”, zegt Ron Follon, de secretaris van Werkgeversvereniging Postverspreiders Nederland (WPN). „Maar de bezorgers willen het zelf niet, het zijn meestal mensen met een bijbaantje die juist flexibel willen blijven.” De bezorgers werken nu op basis van een zogenoemde Overeenkomst van Opdracht, die vrijwel geen enkele wettelijke bescherming en sociale zekerheid biedt.

Bonden en werkgevers spraken vorig jaar af dat bij de betrokken postbedrijven op 1 april van dit jaar 14 procent van het personeel een arbeidscontract zou hebben. Dit bleek op de peildatum slechts een half procent te zijn. Voor Abvakabo FNV, CNV Publieke Zaak en de categorale bond BVPP was dat aanleiding om in juni de geldende cao op te zeggen. De gesprekken over een nieuwe cao die werden gevoerd, liepen gisteren spaak.

„De cao die we hadden was al de slechtste van heel Nederland”, zegt bestuurder Peter Wiechmann van Abvakabo FNV. „Als je niet bereid bent een normale cao, op het volstrekte minimumniveau af te sluiten, hoor je hier op de arbeidsmarkt niet thuis.”

De afspraak tussen bonden en werkgevers was ook dat het aantal arbeidsovereenkomsten gefaseerd zou doorgroeien naar 80 procent, per 1 oktober 2012. De Tweede Kamer steunde dit. Wiechmann: „We hebben de werkgevers een extra jaar aangeboden om dit te realiseren. Dat wilden ze niet en toen was voor ons de maat vol. Het is nu aan Den Haag om ervoor te zorgen dat de sector zijn verplichtingen nakomt.”

De werkgeversvereniging WPN noemt de 80 procent vaste contracten „onrealistisch in de huidige markt”. De WPN wacht 1 januari ook niet af, zegt Ron Follon, maar wil via de rechter afdwingen dat de bedrijven door kunnen gaan met het betalen van stukloon. Voor de bonden is het afbreken van het overleg paradoxaal een goede uitkomst. Als de rechter de eis van de bedrijven afwijst, krijgen de werknemers in 2011 alsnog een vast contract. „Alleen hebben we dan nog geen cao”, zegt Wiechmann.

Sandd, Selekt Mail en Netwerk VSP zijn bedrijven die vooral ongeadresseerde post (reclamefolders) en abonnementenpost zoals tijdschriften en tv-gidsen bezorgen. Sandd is een zelfstandige onderneming, Selekt Mail valt via DHL Gobal Mail onder Deutsche Post en Netwerk VSP is een volle dochter van TNT.

Volgens Peter Wiechmann speelt TNT dubbel spel. „TNT heeft steeds geroepen dat er sprake was van oneerlijke concurrentie, omdat TNT Post verplicht is zijn postbodes met een arbeidscontract te laten werken en daardoor veel duurder uit is dan Sandd en Selekt Mail. Maar intussen doet TNT met Netwerk VSP zelf mee aan het onderbetalen van personeel.”

Een woordvoerder van TNT noemt de oprichting van Netwerk VSP een „defensieve zet”. Zolang er bedrijven bestaan die veel lagere beloningen betalen dan TNT Post, ziet TNT zich gedwongen er aan mee te doen. „Maar wij zijn voorstander van een cao voor alle medewerkers.”

Abvakabo heeft ook zware kritiek op Deutsche Post/Selekt Mail. „Er is sprake van een tarievenoorlog en Selekt Mail is daarin de allerergste. Ik heb het idee dat Deutsche Post de Nederlandse markt naar de filistijnen wil helpen.” Deutsche Post was niet voor commentaar bereikbaar. Werkgeversvereniging WPN zegt niet op de „geruchten van dubbel spel” door Deutsche Post en TNT in te willen gaan.