De gretigste graaier van het stel

In Malaga is deze week een monsterproces begonnen inzake gemeentelijke corruptie in Marbella. De hoofdrol is voor Juan Antonio Roca.

Marbella was een ideale plek om te graaien voor een man als Juan Antonio Roca. De vraag naar vastgoed in de wereldberoemde Zuid-Spaanse badplaats is niet te stillen. En Roca was ruim een decennium lang de gemeentelijke topambtenaar wiens stempel en handtekening onontbeerlijk waren voor een bouwvergunning. Licenties die hij, ongeacht het bestemmingsplan, zonder probleem verstrekte. Zolang hij er zelf ook maar beter van werd.

Sinds deze week staat Roca (57) terecht in Málaga als hoofdverdachte in het grootste proces ooit over gemeentelijke corruptie in Spanje. In totaal zouden Roca en zijn handlangers voor 2,4 miljard euro aan belastinggeld verduisterd hebben. Met de uitgifte van illegale bouwlicenties en via de onderhandse verkoop van gemeentelijke diensten.

Nadat de opsporingsautoriteiten in 2006 tegen hem in actie waren gekomen, sleepte Roca tientallen mensen in zijn val mee. Ex-burgemeesters, wethouders, gemeenteraadsleden, politieagenten die deel uitmaakten van zijn netwerk zullen het komende jaar in het beklaagdenbankje plaatsnemen. Evenals verscheidene societyfiguren die zaken met Roca zouden hebben gedaan. Onder hen een bekende flamencozangeres, de voorzitter van voetbalclub Sevilla en een verre nazaat van de Duitse kanselier Von Bismarck.

Hun betrokkenheid maakt dat het proces een glamourrandje heeft gekregen. Naast de nieuwsmedia berichten ook amusementsprogramma’s en de roddelpers dezer dagen uitgebreid over de zaak.

Roca is de belangrijkste ster. De Spaanse krant El País schat zijn vermogen op 1,3 miljard euro. Zakenblad Forbes plaatste hem enkele jaren geleden in de top-5 van rijkste Spanjaarden.

Dit terwijl hij in de jaren tachtig naar Marbella kwam als berooide bouwondernemer. Zijn ster begon te rijzen toen hij begin jaren negentig de rechterhand werd van de in 2004 overleden, legendarisch corrupte burgemeester-ondernemer-provocateur Jesús Gil y Gil. De macht steeg Roca daarbij zo naar het hoofd dat hij regelmatig zou hebben uitgeroepen: „Ik bén het stadhuis.”

Bij zijn arrestatie bezat Roca landgoederen, villa’s, een paleisje in Madrid, twee helikopters, een privéjet en twee jachten. Ook hield hij een ranch met vechtstieren en een raspaardenfokkerij. Justitie heeft op Roca’s bankrekeningen en in zijn web van dekmantel-bv’s 33 miljoen euro weten te achterhalen, maar vermoedt dat nog veel meer is weggesluisd naar belastingparadijzen.

Een niet gering deel van het geld gaf Roca meteen uit. Zoals meer inwoners van Marbella – mondain volgens de één, ordinair volgens de ander – bewees hij dat grote rijkdom niet per se tot goede smaak hoeft te leiden. In zijn huizen werden onder meer een opgezette giraffe, krokodil, leeuw en beer gevonden. Maar behalve in jachttrofeeën investeerde hij ook in kunst. Onder de ruim 200 schilderijen was ook een Miró, die hij naar verluidt in zijn badkamer had hangen.

Marbella kampt nog steeds met de erfenis van Roca. De gemeente zit in de schulden en telt 30.000 illegaal gebouwde woningen. Vorig jaar besloot de gemeente het overgrote deel te legaliseren, in ruil voor bouwgrond van de betrokken projectontwikkelaars.