China hard tegen Rusland

China zou uiteindelijk wel eens de voorwaarden kunnen dicteren voor Russische gasleveranties. Het bezoek van president Dimitri Medvedev aan Peking deze week heeft een overeenkomst om de Chinezen van gas te voorzien dichterbij gebracht. Maar de prijs is nog niet vastgelegd, de gasmarkt heeft een veer moeten laten en nieuwe productiemethoden duiden erop dat hoe langer China wacht, hoe meer opties het land zal hebben.

Het Russische Gazprom heeft zojuist een deal ondertekend om China de komende dertig jaar jaarlijks 30 miljard kubieke meter gas te leveren, te beginnen in 2015. Maar dit is minder indrukwekkend dan het lijkt. Rusland heeft al eerder (in 2006) een overeenkomst getekend om gaspijpleidingen naar China aan te leggen, maar dat plan bestaat nog steeds alleen maar op papier. Destijds werd gesproken over 80 miljard kubieke meter gas per jaar. De leveranties zouden in 2011 hebben moeten beginnen.

Maar net als bij zijn voorgangers ontbreekt er in het jongste Russisch-Chinese akkoord een cruciaal detail: de prijs die China voor Russisch gas overheeft. Gazprom heeft er lang op gestaan dat China een prijs betaalt die in de buurt ligt van wat de Europese klanten van Gazprom betalen. De Chinezen willen veel minder op tafel leggen.

Zij hebben goede redenen om het hard te spelen. Door de mondiale groeivertraging en nieuwe productiemethoden zijn de verhoudingen op de gasmarkt omgeslagen. Tegenwoordig delen de kopers de lakens uit. Gazprom wordt door zijn Europese klanten tot prijsconcessies gedwongen. Intussen heeft China succes geboekt bij het zoeken naar alternatieve gasleveranciers, zoals Oezbekistan.

De Russen hebben echter ook zo hun redenen om koppig te zijn. De Chinese vraag naar gas zal de komende twintig jaar naar verwachting bijna vervijfvoudigen. Rusland, met de grootste reserves ter wereld – waarvan een groot deel zich net over de Chinese grens in Oost-Siberië bevindt – is nog steeds de meest voor de hand liggende leverancier.

Toch wordt het beeld op de langere termijn vertroebeld door de opkomst van schaliegas, een nieuwe technologie die eerdere berekeningen overhoop dreigt te gooien. In een recente studie kwam Wood Mackenzie tot de slotsom dat in eigen land gewonnen schaliegas in 2030 zou kunnen voorzien in een kwart van de Chinese gasbehoefte. Door de toename van de schaliegasproductie in de Verenigde Staten stroomt nu al meer vloeibaar aardgas naar de Chinese markt, waardoor de behoefte aan Russisch gas afneemt.

Dergelijke onzekerheden verklaren de wederzijdse huiverigheid om een prijs af te spreken. Maar China kan zich, met een groeiende reeks opties, het best veroorloven te wachten. Rusland moet haast maken om te voorkomen dat zijn onderhandelingspositie nog verder wordt ondermijnd.

Jason Bush

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaar

uit Londen:

www.breakingviews.com