VVD, CDA en PVV op punt van akkoord

De onderhandelaars van VVD, CDA en PVV zijn het eens geworden over de hoofdlijnen van een regeer- en een gedoogakkoord. Zij kwamen aan het begin van de middag bijeen om de akkoorden op de laatste details af te ronden.

Het Bureau Woordvoering Kabinetsformatie, dat tot dusver nauwelijks mededelingen deed over de voortgang, meldde vanochtend dat de formatie in een „afrondend stadium” verkeert. Dit betekent dat over de laatste grote discussiepunten overeenstemming is bereikt. Gisteren meldden bronnen van VVD en CDA dat er nog geen overeenstemming was over bezuinigingen in de sociale zekerheid. Het geschil spitste zich toe op de uitkeringen aan jonge gehandicapten.

Rutte, Verhagen en Wilders kwamen vanmiddag gezamenlijk aan bij de Eerste Kamer waar de onderhandelingen plaatshebben. „We hopen vandaag wat laatste knopen door te hakken”, zei Verhagen. Net als Rutte en Wilders hield hij zich verder op de vlakte.

Als de laatste besprekingen inderdaad later vandaag tot resultaat leiden, zullen de fractievoorzitters Mark Rutte (VVD), Maxime Verhagen (CDA) en Geert Wilders (PVV) de twee akkoorden morgenmiddag aan hun fracties voorleggen, zo maakte de woordvoerder van informateur Opstelten bekend. De bedoeling is dat de fractievoorzitters donderdag verslag uitbrengen aan Opstelten.

Dat er nu een rechts kabinet van VVD, CDA en een gedogende PVV komt is nog niet zeker omdat de fracties nog akkoord moeten gaan. Bij de VVD en de PVV worden geen problemen verwacht. Anders is dat bij het CDA. Van de CDA-Kamerleden Kathleen Ferrier en Ad Koppejan is bekend dat ze uitermate kritisch zijn over samenwerking met de PVV. De vraag is hoe zij zich morgen gaan opstellen in de fractievergadering. De kans bestaat ook nog dat anderen zich uiteindelijk tegen het akkoord uitspreken. Omdat de toekomstige coalitie op een minimale meerderheid van 76 zetels steunt, is het van groot belang dat alle CDA’ers zich achter de akkoorden scharen. Voor PVV-leider Wilders was verzet van de drie CDA’ers Ab Klink, Ferrier en Koppejan begin september nog aanleiding de onderhandelingen te beëindigen. Toen Klink uit de Kamer stapte, wilde de PVV weer verder praten. Het is niet zo dat de CDA-fractie morgen al unaniem akkoord moet gaan. De fractie kan een meerderheidsstandpunt aan het ledencongres voorleggen, waarvan nu nagenoeg zeker is dat dat zaterdag 2 oktober wordt gehouden in de Rijnhal in Arnhem. Tegenstanders, inclusief de kritische fractieleden, mogen dan het woord voeren. Demissionair minister Hirsch Ballin (Justitie) heeft al aangekondigd te willen spreken. Hij verklaarde vorige week zich zorgen te maken over de toekomst van het CDA.

Op de vrijdagavond voor het congres komen de leden in de provincies bij elkaar om uitleg te krijgen over het onderhandelingsresultaat en om hierover te discussiëren. De Tweede Kamerleden uit de betreffende provincie zijn, indien mogelijk, aanwezig om het onderhandelingsakkoord toe te lichten. Ferrier en Koppejan gaan dan naar bijeenkomsten in respectievelijk Zeeland en Flevoland. Na het congres beslist de fractie definitief of het CDA gaat samenwerken met VVD en PVV. Formeel handelen parlementariërs zonder last of ruggenspraak, maar in dit geval zal de fractie een meerderheidsuitspraak van de leden volgen. Mochten bijvoorbeeld Ferrier en Koppejan de formatieresultaten niet steunen, dan kan gedoogsteun van de twee Kamerleden van de SGP het kabinet toch nog aan een meerderheid helpen. SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij voerde eerder al informele gesprekken met de formerende partijen. Toegezegd is dat er op medisch-ethisch terrein geen nieuwe stappen worden gezet.

Hoe dissident zijn Ad Koppejan en Kathleen Ferrier? Pagina 2