'Vaticaan hielp mee aan seksueel misbruik'

Seksueel misbruik in de Katholieke Kerk in Italië is nog nauwelijks in de openbaarheid gekomen. Toch wil een voormalige priester een organisatie opzetten voor slachtoffers.

Het is hét land van de Rooms-Katholieke Kerk. Nergens zijn zo veel rooms-katholieke priesters als in Italië (50.000). Maar van misbruik lijkt er geen sprake. Slechts honderd slachtoffers van pedofiele priesters hebben zich de laatste jaren gemeld. Er is geen nationale instelling die het probleem bestrijdt of vergeten slachtoffers opspoort. Het is geen onderwerp van gesprek in de publieke opinie. „De deksel wil maar niet van de beerput”, zegt Salvatore Domolo. Hij is als kind misbruikt door een priester, werd vervolgens zelf pastoor, kreeg opdracht te zwijgen over het misbruik, trad uit en organiseerde afgelopen zaterdag de eerste Italiaanse bijeenkomst van slachtoffers. De opkomst was beperkt. De Italiaanse pers besteedde weinig aandacht aan de noodkreet. Volgens organisator Domolo is dat „logisch in een land waar men bang is voor het Vaticaan”.

U riep zaterdag op het Vaticaan en de paus te vervolgen voor het begaan van misdaden tegen de menselijkheid. Hoe ziet u dat voor zich?

„Dit is geen sciencefiction. Wereldwijd zijn meer dan 10.000 gevallen van misbruikte kinderen bekend. Wij willen een proces tegen het Vaticaan als staat en tegen zijn leider, omdat die decennia lang niet hebben ingegrepen, terwijl ze wisten dat deze misdaden plaatsvonden. Het Vaticaan heeft de daders verborgen, overgeplaatst en in de gelegenheid gesteld elders te recidiveren. Als een staat een misdaad verbergt, wordt hij actief medeplichtig. Wij hopen dat juristen wereldwijd hierover gaan nadenken. Op 31 oktober komen slachtoffers van pedofiele priesters uit de hele wereld naar Rome. Dan zullen we dit op de agenda zetten.”

U bent als kind misbruikt, maar later werd u zelf priester?

„Het gebeurde tussen mijn achtste en mijn elfde. Ik was misdienaar, ging elke dag naar de kerk, was makkelijk te benaderen. Mijn familie was arm, heel gelovig en had veel problemen. De pastoor voerde me dronken, liet me me uitkleden met het excuus dat hij de gaten in mijn onderbroek wilde repareren. Hij heeft me overal betast waar je een mens kunt betasten. Het was vreselijk. Om te vluchten uit die situatie ging ik naar het seminarie. Ik wilde revanche nemen door priester te worden aan de kant van de armen. Op mijn veertiende vertelde ik mijn mentor van het misbruik. Hij zei dat het mijn schuld was en dat ik moest biechten. Ook als priester werd me gezegd te zwijgen. Ik sloeg helemaal dicht, kwam in een crisis, kreeg therapie, maar gecontroleerd door mijn biechtvader. Pas toen ik me buiten de Kerk om liet helpen door een atheïstische psycholoog, heb ik me kunnen bevrijden. In 2005 ben ik gestopt als priester. In 2009 heb ik me laten ‘ontdopen’.’’

Nu heeft u deze bijeenkomst in Verona georganiseerd. Viel de opkomst van dertig slachtoffers en dertig familieleden niet tegen?

„Nee. Het gaat mij niet om aantallen, maar om mensen. Ons doel is een vereniging van slachtoffers in Italië op te zetten. We willen de publieke opinie wakker schudden: laten zien dat het probleem ook in Italië bestaat. Wat zaterdag tegenviel, was de beperkte opkomst van de Italiaanse media. Slechts drie kranten waren er en geen enkele grote publieke nieuwszender, terwijl buitenlandse journaals het wel versloegen. De pers in Italië is bang voor het Vaticaan. Zo lang de pers bang is en de publieke opinie zich niet bewust wordt van het probleem, blijven de angst en schande slachtoffers weerhouden om naar buiten te treden.”

Hoeveel slachtoffers telt Italië?

„Er zijn maar honderd gevallen bekend. Maar als je bedenkt dat hier bijna 50.000 priesters zijn, meer dan in de VS waar 5000 slachtoffers zijn vastgesteld, moeten er hier ook duizenden zijn.”

In Londen vergeleek de paus de slachtoffers met martelaren en erkende hij dat de Kerk te laat, te weinig en onvoldoende beslist heeft ingegrepen. Wat vond u daarvan?

„De paus zegt niets interessants. Alles wat hij zegt is bedoeld om de macht van de Kerk te verdedigen. Door te spreken over ons als martelaren, probeert hij het probleem te spiritualiseren. Hij tilt het boven de regels van de burgerlijke samenleving uit. Deze vergelijking met het martelaarschap kun je zien als een ultieme poging het probleem te bagatelliseren.

Heeft u al een reactie van de Kerk op uw actie?

„Niets, al waren de bisschoppen gisteren bij elkaar. Ze hebben alleen gesproken over de turbulente politieke situatie in Italië.”