Tina zorgt ervoor dat Ierland moet bezuinigen

Kijk eens wat er gebeurt als je bezuinigt zoals Ierland, zegt de Britse krant The Guardian: je krijgt te maken met een ‘double dip’ (W-vormige recessie). Maar als je dat zegt, trek je de verkeerde en mogelijk fatale conclusie uit de verrassende daling met 1,2 procent van het Ierse bruto binnenlands product (bbp) in het tweede kwartaal. Tina – ‘there is no alternative’ (‘er is geen alternatief’), zoals Margaret Thatcher begin jaren tachtig placht te zeggen – is naar Ierland gekomen. Het groene eiland heeft een nieuwe ronde van bezuinigingen nodig in zijn opgeblazen publieke sector om het uit de hand lopen van de crisis te voorkomen.

Eén alternatief zou misschien kunnen zijn om met de pet in de hand naar de Europese Unie en het Internationale Monetaire Fonds te stappen. Er is mogelijk geld beschikbaar via het noodfonds van de Europese Unie. Maar alleen al de overweging om daar een beroep op te doen zou paniek kunnen veroorzaken op de markten. Ierland zou worden gezien als het nieuwe Griekenland. Bovendien zouden, als er al een reddingsoperatie op gang zou komen, de daaraan verbonden voorwaarden Dublin waarschijnlijk verplichten nóg harder te bezuinigen dan toch al moet gebeuren als het land zijn lot in eigen hand wil houden.

Een ander alternatief zou kunnen zijn om geld te besparen door kortingen op te leggen aan de crediteuren van geredde banken, met name de genationaliseerde Anglo Irish Bank. Het idee dat die crediteuren volledig schadeloos gesteld zouden moeten worden, steekt de Ieren natuurlijk. En de regering lijkt de schaar inderdaad te willen hanteren in het geval van de lagergeplaatsten, maar helaas levert dat weinig op. Er zou pas sprake zijn van echt voordeel als de preferente crediteuren worden gekort. Maar de minister van Financiën van het land heeft – waarschijnlijk terecht – geconcludeerd dat er paniek zou kunnen ontstaan als de regering haar verplichtingen niet nakomt. Als de toch al ongemakkelijk hoge rente op Ierse staatsobligaties nóg hoger zou uitkomen, zou Ierland van de regen in de drup belanden.

Het enige alternatief is een nóg voorzichtiger begrotingsbeleid. De prioriteit zou moeten liggen bij de ambtenarensalarissen, die tussen 2005 en 2007 met 19 procent zijn gestegen. Ambtenaren verdienden in 2006 26 procent méér dan particuliere werknemers, aldus het in Dublin gevestigde Economic and Social Research Institute. Salariskortingen in 2009 hebben de begrotingslasten wel omlaag gebracht, maar nog lang niet genoeg.

Een nieuwe ronde van bezuinigingen zal de groei op de korte termijn schaden. Maar de concurrentiekracht zal er ook door geholpen worden en de groei zal uiteindelijk terugkeren. De Ierse exportsector doet het alweer goed. Als Dublin nu in de kosten snijdt, kan het land in zijn geheel in de tweede helft van volgend jaar weer terug zijn op de weg naar duurzame groei. Tina wenkt.