'Schrijvers moeten ons morele vragen stellen'

Het literaire tijdschrift Granta heeft een bijzondere special over Pakistan gemaakt. Hoofdredacteur John Freeman: „Schrijven over schrijven is decadent.”

„Ik wil dat ons tijdschrift mensen uitdaagt in hun denken, hun wereld groter maakt. Simpelweg schrijven over schrijven is decadent.” Aldus John Freeman, sinds december 2008 hoofdredacteur van Granta, het Britse blad dat ‘new writing’ aan de man wil brengen.

Vaak gaat dat aan de hand van themanummers. In de meeste gevallen wil Granta bekende namen combineren met voor de Angelsaksische wereld minder bekende schrijvers. Wat dat betreft past het themanummer ‘Pakistan’ [zie inzet] in de ideologie van het blad.

Het blad hecht ‘geloof aan de kracht en urgentie van het verhaal’. Freeman: „Dat wil niet zeggen dat alle schrijvers politiek moeten zijn, maar ze moeten ons moreel bezighouden om belangrijk te kunnen zijn. Dat kan ook via amoreel schrijven, dat zijn effect op de omgekeerde manier heeft.”

Freeman ziet een rol voor het literaire tijdschrift. „Het probleem met de actualiteit is dat die zo weinig met verbeelding wordt benaderd. Literatuur is precies daarom vaak een katalysator geweest van veranderingen in de wereld.”

Zijn cultuurgrenzen geen barrière?

„Het mooie aan literatuur is dat ze maar voor één iemand kan spreken, de schrijver, op zo’n manier dat we het gevoel krijgen toegang te krijgen tot iets universeels. Boeken met thema’s die in het Westen resoneren, je zou kunnen zeggen die door het Westen gecreëerd zijn, hebben het makkelijker bij westerse lezers – denk maar aan Khaleid Hosseini, auteur van De vliegeraar. Maar er zijn zoveel boeken die hun weg naar de lezers wel weten te vinden omdat de verbeelding meer talen spreekt.”

Granta stuitte ook op talent. Freeman: „Intizar Hussain zal voor veel lezers in het Westen een ontdekking zijn. Hij schrijft efficiënt en direct en beschikt over een scherpe, niet cynische intelligentie.”

Volgens Freeman zijn de Pakistaanse schrijvers grotendeels zeer betrokken bij het politieke wedervaren van hun land. „Ze waren zich ervan bewust dat schrijven een publieke daad is. Veel schrijvers nemen dat veel te makkelijk voor vanzelfsprekend aan.

Hij rekent op enige controverse: „Ik kan me voorstellen dat er discussie zal zijn over wie Pakistan hier vertegenwoordigt, en dat moet ook. Ik hoop ook dat in de toekomst kunstorganisaties en Pakistani meer doen om een generatie vertalers van Urdu naar Engels op te leiden, en andersom. Zodat alles wat in Pakistan gebeurt bereikbaar is voor iedereen.”

Lezing John Freeman, wo 29 sept. Info: www.Spui 25.nl