Geweld is moreel verdedigbaar, vindt kraker Maikel

Amsterdam gaat vanaf 1 oktober kraakpanden ontruimen, maakte de burgemeester gisteren bekend. Krakers uit de Vrolikstraat voorzien veel verzet en onrust in de stad.

Krakers en politie waren in Amsterdam lang aan het polderen, zegt kraker Maikel van Leeuwen. „Nu moeten we weer vechten. Ontruimingen betekenen niet het einde van de kraakbeweging. Het is de vonk die het verzet zal doen oplaaien.”

In de Vrolikstraat in Amsterdam Oost zijn zeker twaalf verdiepingen gekraakt. Tegen de sponningen zonder ruiten zijn bedbodems gespijkerd. Sommige krakers die hier wonen zijn verderop aan het vergaderen. Anderen zijn aan het werk. Van Leeuwen liep vanochtend zijn ronde in de thuiszorg. Zijn hoofd is er niet bij. „Ik ben me mentaal aan het voorbereiden op confrontaties in de rechtbank en op straat, met de politie.”

Amsterdam gaat na 1 oktober, als het kraakverbod van kracht wordt, zo’n tweehonderd gekraakte panden ontruimen. Burgemeester Eberhard van der Laan, het Openbaar Ministerie en de politie maakten dit gisteren bekend. Panden die tijdens het kraken nog in gebruik waren, worden als eerste ontruimd. Daarna komen panden waarvoor de eigenaar verbouwingsplannen heeft, en ten slotte de panden waarvoor de eigenaar geen duidelijke plannen heeft.

„Het besluit is een domme zet van Van der Laan. Wij zien het als een pure oorlogsverklaring”, zegt Van Leeuwen. „We zijn een internationale beweging in een internationale stad, dus er zullen ook krakers van buiten hiernaartoe komen om mee te doen.”

Kraakadvocaat Marcel Schuckink Kool bereidt zich voor op een lange juridische strijd. „Zodra een kraker een ontruimingsbevel krijgt, beginnen we een proefprocedure tegen de Staat. We hebben alles al klaar liggen.”

De Vrolikstraat en andere straten bij het Oosterpark vormen al jaren een slagveld van krakers en huiseigenaren. De buurt kent een lange geschiedenis van kraken, ontruimen, verbouwen, herkraken, rechtszaken en confrontaties tussen krakers en politie. „Het ligt voor de hand dat hier de eerste pogingen worden gedaan om de boel te ontruimen”, zegt Schuckink Kool. De eigenaar van de woningen, woningcorporatie Ymere, zegt hier snel te willen beginnen met nieuwbouw om de oorspronkelijke bewoners te laten terugkeren.

‘Petra’ (35) woont op een gekraakte verdieping in de Vrolikstraat. Ze wil niet zeggen wat haar echte naam is en waar ze vandaan komt – „de kraakbeweging is internationaal” – maar ze spreekt vloeiend Spaans. Haar huiskamer ligt vol kleren, matrassen, afwas. Van haar biezen pakken, lijkt geen sprake. „Ik blijf”, zegt ze. „Ik verdedig mijn huis. Iedereen heeft recht op een plek om te wonen. Ik woon hier. Als wij eruit gaan, slopen ze het pand. En dan woont hier niemand.”

Andere krakers zijn wel hun spullen aan het pakken, zegt Van Leeuwen. „Maar de meeste krakers verlaten hun huis niet, uit principe. Ik verwacht vrij actief verzet, en veel nieuwe kraken. In Amsterdam zijn we nu met ongeveer 1.500 krakers, van wie zo’n 300 krakers echt actief zijn. Hierdoor zullen er meer actief worden”, zegt Van Leeuwen.

De gemeente hoopt op medewerking van de krakers, door eerst de panden te ontruimen die snel bewoond kunnen worden. IJdele hoop, zegt Van Leeuwen: „We kunnen strategisch goed misbruik maken van de onderbezetting van de politie. Ze hebben niet genoeg ME’ers, dus ze moeten buurtagenten, de huis-tuin-en-keuken-platte-pletten oproepen. En dat is in ons voordeel.”

Krakersadvocaat Schuckink Kool bouwt aan juridische barricades tegen de ontruimingen. In de rechtszaal wil hij twee argumenten aanvoeren. Allereerst moet een kraker strafrechterlijk worden veroordeeld, voordat hij uit zijn huis kan worden gezet. „Die veroordeling kost veel tijd.”

Advocaat Martin Jeths, die veel woningcorporaties bijstaat tegen krakers, betwijfelt of een veroordeling nodig is: „Als een inbreker op heterdaad wordt betrapt, wordt hij ook meteen ingerekend, ook al wordt hij pas later veroordeeld.” Dat is wat anders, zegt Schuckink Kool: „Een inbreker kan zich niet beroepen op zijn huisrecht, een kraker als bewoner wel.”

Het tweede argument is dat de overheid volgens Schuckink Kool niet met terugwerkende kracht inbreuk kan maken op het huisrecht van krakers die al voor de nieuwe kraakwet in een huis zijn getrokken. Dat noemt zijn collega Jeths een „interessante stelling”, want „het is inderdaad een feit dat sommige krakers al jaren in een pand wonen. Ik ben benieuwd wat de rechter daarvan vindt.”

De krakers willen niet precies zeggen wat ze vrijdag gaan doen, als de kraakwet van kracht wordt. „Ik kan niets zeggen over geweld, maar het zal niet een standaard rondje om de kerk worden”, zegt Van Leeuwen. „Ik vind het moreel verdedigbaar om geweld te gebruiken als je keer op keer in je primaire levensbehoefte wordt aangevallen. Je daartegen verzetten noem ik geen geweld.”