Geen basisverzekering voor zelfstandigen

Zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) blijven voorlopig zelf verantwoordelijk voor het afsluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering en het regelen van hun pensioen. Dat staat in een advies dat de Sociaal Economische Raad (SER) vanmiddag presenteert.

Minister Piet Hein Donner (Sociale Zaken) vroeg de SER om dit advies. De hamvraag was: moet het huidige systeem van sociale zekerheid – dat zich met name richt op werknemers in loondienst – aangepast worden aan een flexibelere arbeidsmarkt? ‘Gewone’ werknemers zijn immers verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid en bouwen verplicht pensioen op, maar de groeiende groep zelfstandigen regelt alles zelf. Of zou dat moeten doen. De werkelijkheid is anders: tweederde van de 670.000 zzp’ers (8,6 procent van de beroepsbevolking) is volgens onderzoek niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid.

Vakbond FNV Zelfstandigen pleitte eerder voor een sociaal vangnet voor zzp’ers in de vorm van een collectieve basisverzekering. Maar de SER wil hier niet aan. Het adviesorgaan van de regering stelt dat „het afdekken van arbeidsrisico in beginsel tot de verantwoordelijkheid van de zzp’er behoort”.

Bovendien hebben de mensen die buiten de boot vallen binnen het huidige stelsel gewoon toegang tot regelingen als de WIA (de nieuwe WAO), zegt Theo Bovens, voorzitter van de SER-commissie. Ook wijst Bovens op het feit dat bijna de helft van de zelfstandigen een bron van inkomsten heeft naast het eigen bedrijf. „De risico’s vallen in de praktijk dus wel mee.” Jammer, vindt directeur Linde Gonggrijp van FNV Zelfstandigen. „Een basisvoorziening is blijkbaar nog een brug te ver.” Volgens Gonggrijp, die namens de FNV zitting heeft in de SER, zijn er echter wel „belangrijke stappen gezet”. Zo moet het voor zelfstandigen in de toekomst gemakkelijker worden om zich aan te sluiten bij de grote pensioenfondsen. Ook moet scholing toegankelijker worden.