Walkürenritt op gymnastiekpaarden

Opera Die Walküre van R.Wagner door Nat. Reisopera, Gelders Orkest o.l.v. Ed Spanjaard. Regie: Antony McDonald. Gezien: 26/9 Muziekkwartier Enschede. Aldaar t/m 12/10. Inl: www.reisopera.nl. ****

Vijftien uur muziek, de bloedverhittende Walkürenritt én de broeierigste incestscène ooit; Wagners operavierluik Der Ring des Nibelungen geldt niet voor niets als een muziektheatrale Mount Everest-expeditie.

Bij De Nederlandse Opera werd de Ring van Pierre Audi einde jaren negentig legendarisch door de tijdloze design-aanpak. De kleinere Nationale Reisopera begon een jaar geleden in Enschede dapper met een eigen Ring, toen al imponerend door de muzikale kwaliteit van de ‘vorabend’, Das Rheingold.

Maar dat was tweeënhalf uur muziek. Het vervolgdeel Die Walküre biedt met vier uur muziekdrama steilere uitdagingen, en vormde gisteren dus de eerste echte proef.

Groot is het contrast tussen de Amsterdamse hightech Ring en de intieme, eenvoudiger aanpak van Antony MacDonald in Enschede. Bij McDonald zijn ook de goden mensen, gepreoccupeerd door liefde, strijd en wellust. Verfall einer Familie zou je zijn Ring als subtitel kunnen meegeven, want na Das Rheingold op een kneuterig bergstationnetje drijft ook deze Walküre op visuele verwijzingen naar sleets Duits Burgertum.

Oppergod Wotan is een Kaiser in een kaal chalet en de Germaanse helden wie het Walhalla wacht, zijn cavaleristen op “paarden” van het soort dat gymnastiektrauma’s bezorgt. De echte paarden draven hier tijdens de Walkürenritt in gelikt slow motion voort op filmscherm. En de boompjes van het lenteliefdesbos, ach, die zijn gewoon van bordkarton.

De grootste verrassing was bij Das Rheingold de grandeur en transparantie van het Orkest van het Oosten onder Ed Spanjaard. Het Gelders Orkest houdt dat niveau vast. Dat de muziek de mythe vertelt, kleurt en becommentarieert vergeet je nergens, maar de klank blijft gecontroleerd en scherp getekend. Ook de cast verrast in positieve zin.

Harry Peeters is geen Wotan van donderkaliber, maar zijn breekbare geluid past bij McDonalds concept. Michael Weinius is een warmklankige Siegmund, Kelly God een kwetsbaar ogende, maar vocaal gespierde Sieglinde en Judit Németh is een daverend ho-jo-to-ho-ende Brünnhilde.

Over een jaar gaat de Reisopera verder met Siegfried, in 2012 volgt Götterdämmerung. In het Wagnerjaar 2013 zullen er dan in Amsterdam én in Enschede twee totaal verschillende cycli van de integrale Ring te zien zijn; design versus eenvoud, mythe versus menselijkheid.