Jonge Generaal is goedgekeurd door China

Peking gaf zijn goedkeuring aan de waarschijnlijke leiderswissel in Pyongyang.

In ruil doet Noord-Korea weer mee aan het overleg over nucleaire ontwapening.

De eerste centrale bijeenkomst van de Noord-Koreaanse elite sinds 1980 is van groot belang, maar er is geen politieke crisis. Dat zegt de Zuid-Koreaanse professor Chung-in Moon. „Er is een economische crisis, maar, ik zeg zo vaak als ik de gelegenheid krijg: er is geen politieke crisis. Kim Jong-il is betrekkelijk gezond en wil nu de basis leggen voor de machtsoverdracht over twee, drie jaar of later”, zegt Chung-in Moon. De professor ontleent zijn status als een van de best ingevoerde Noord-Korea-watchers aan het feit dat hij Kim Jong-il persoonlijk kent en meer dan eens met hem heeft geluncht.

De conferentie, naar verwachting morgen, is volgens de Noord-Korea-expert ook noodzakelijk om „het geriatrische presidium van de partij te vervangen en aan te vullen”. Volgens Chung-in Moon wordt deze week in nauw overleg met de Chinese president Hu Jintao een dubbelslag gemaakt in Pyongyang: „Door zoon Kim Jong-un in de partijleiding te halen, wordt een begin gemaakt met zijn opmars naar het leiderschap. Daarnaast wordt het presidium vernieuwd met vijf of zeven nieuwe gezichten. Kim Jong-un zal dus debuteren. Of hij over twee of drie jaar geschikt wordt geacht de leidersrol over te nemen, moeten we afwachten.”

Het scenario dat Chung-in Moon schetst, is volgens hem goedgekeurd door Peking, tijdens de twee bezoeken die Kim Jong-il dit jaar aan China bracht. „Hu Jintao en Kim Jong-il hebben al in 2003 afgesproken dat zij elkaar van belangrijke ontwikkelingen tijdig en persoonlijk op de hoogte stellen. Kim Jong-il heeft zich aan die afspraak gehouden”, zegt de Zuid-Koreaan.

Deze opvatting van Chung-in Moon onderschrijven de meeste Zuid-Koreaanse en Chinese analisten. Onder de laatsten bevindt zich professor Yan Xuetong, directeur van het Instituut voor Internationale Studies aan de Tsingua Universiteit in Peking. „Er is nog geen sprake van het overdragen van de macht van Kim Jong-il, naar zijn zoon Kim Jong-un. Het is slechts het begin van een proces”, aldus Yan. Ook hij denkt dat het scenario is doorgesproken met Hu Jintao, in diens rol als secretaris-generaal van de Chinese Communistische Partij.

China accepteert het familienepotisme uit Noord-Korea, omdat het hogere belang van stabiliteit voor Peking prevaleert. Volgens professor Yan Xuetong wordt in het westen de Chinese angst voor chaos in het genucleariseerde Noord-Korea niet goed begrepen. „Het kan heel makkelijk fout gaan. Het incident met het Zuid-Koreaanse marineschip Cheonan had zomaar kunnen uitgroeien tot een oorlog, waarbij niet was uitgesloten dat dan nucleaire raketten waren gebruikt. Ik zou willen dat het westen beter begreep hoe bijzonder het is dat in dit deel van Azië al meer dan een halve eeuw geen oorlog gevoerd wordt”, aldus Yan.

Hem is opgevallen dat – en ook daarin ziet hij een Chinese hand – dat Kim Jong-il de rol van de Noord-Koreaanse partij weer wil vergroten. „Decennia lang heeft hij de partij gemarginaliseerd ten gunste van het leger. Nu krijgt de partij weer een grotere rol. Daardoor ontstaat een vorm van collectief leiderschap, waarbij zowel de partij als het militaire apparaat is betrokken.”

In ruil voor steun aan het opvolgingsscenario heeft China voor elkaar gekregen dat Noord-Korea terugkeert naar het zogeheten „zespartijenoverleg”, waarin onder andere met de Verenigde Staten wordt onderhandeld over de denuclearisering van Noord-Korea. Professor Yan: „Zolang Kim Jong-il in leven is, maak ik mij dus niet zo veel zorgen. Pas als hij opeens komt te overlijden, word ik ongerust. Ik zeg het vaak en het klinkt banaal, maar als het om Noord-Korea gaat is het verstandig je voor te bereiden op het onverwachte. Expect the unexpected.”