Gelukkig worden? Maak elke dag tijd vrij voor jezelf

Leo Bormans (red.): Geluk: The World Book of Happiness. Lannoo, 350 blz. € 25.-

Het is gemakkelijk om cynisch te doen over Geluk: The World Book of Happiness. Over die pretentieuze titel. Over de clichématige foto’s die erin staan van hinkelbanen, blote voeten, elkaar besnuffelende dieren en geschminkte kinderen. Of over wat auteur/hoofdredacteur Leo Bormans in zijn voorwoord schrijft: ‘Ik besloot de honderd knapste onderzoekers te benaderen met de vraag hun werk in maximaal duizend woorden samen te vatten als een boodschap aan de wereld. [...] Ze gingen nagenoeg allemaal in op mijn vraag.’ Alleen hebben er méér dan honderd wetenschappers (uit allerlei verschillende landen) een stuk in het boek geschreven, dus daar moeten ook minder ‘knappe’ bijzitten – van die reservelijsttypes. Zo zijn er meer onzorgvuldigheden. ‘Positieve en negatieve aspecten van welbevinden zijn positief gecorreleerd maar niet erg sterk’, schrijft bijvoorbeeld Wolfgang Glatzer. ‘Zo zal het dus wel wat bijdragen tot je geluk als je erin slaagt minder ongelukkig te zijn.’ Als het een stijgt wanneer het ander daalt, zijn die aspecten juist negatief gecorreleerd. Ook lijkt de ene wetenschapper wetenschappelijker dan de andere. Verwijzingen naar wetenschappelijke artikelen ontbreken.

Maar cynisch moet een recensent niet doen over een boek als dit, blijkt. ‘Cynici’, schrijft Bormans namelijk, ‘zeggen met heel hun lijf: „Kijk eens hoe slim en intelligent ik ben dat ik erin slaag om in enkele minuten alles te doven wat in jou aan passie, vuur en hoop brandt.” Het is de gemakkelijkste levenshouding die er bestaat.’

Het punt is natuurlijk dat je een boek als dit helemaal niet zo moet benaderen. Bormans heeft een gevarieerde internationale groep onderzoekers, onder wie bekende gelukswetenschappers als Sonja Lyubomirsky en Ruut Veenhoven, bereid gevonden iets over hun werk te schrijven. Dat is ‘knap’. Natuurlijk ontbreken er namen, als die van Helen Fisher, Dan Gilbert of Roy Baumeister, maar dat zal de beoogde lezer van dit boek een zorg zijn. Die geniet van inzichten als ‘maak elke dag wat tijd vrij voor jezelf’ of van het woord gelotofobie (angst om uitgelachen te worden). Wie zin en reden heeft om serieus in dit boek te duiken, zal er zeker iets uithalen. En wie dat niet heeft, moet er vooral niet aan beginnen.

Ellen de Bruin