Cartooniste Molly Norris 'verdwijnt'

De Amerikaanse cartooniste die begin dit jaar Teken Mohammed Dag op internet begon, heeft op aanraden van de FBI een andere, geheime identiteit aangenomen.

Een deel van Norris' omstreden cartoon

Het begon als grappig bedoeld protest. Molly Norris, cartooniste van de Amerikaanse krant Seattle Weekly vond het wel wat ver gaan dat de makers van de de tekenfilmserie South Park begin dit jaar bedreigd werden met de dood. En dat hun uitzending door de zender Comedy Central werd gecensureerd.

De South Park-makers hadden in een aflevering waarin met velen, ook Jezus, de spot gedreven werd, de profeet Mohammed afgebeeld als iemand in een berenpak. Een grappig bedoelde omzeiling van het verbod in de islam, om de profeet af te beelden.

Zo’n grapje moet kunnen, zeker in een land waar de vrijheid van meningsuiting in de grondwet is vastgelegd, vond Norris. Als heel veel mensen Mohammed zouden gaan tekenen, redeneerde ze, was het moeilijker die doodsbedreiging tegen de Mohammedtekenaars uit te voeren.

Daarom verzon ze Everybody Draw Mohammed Day, Iedereen Tekent Mohammed Dag. Ze prikte die dag op 20 mei 2010. Ze maakte een cartoon van een poster voor die niet bestaande actie, zogenaamd gesponsord door ‘Burgers tegen Burgers Tegen Humor’ (Citizens Against Citizens Against Humor CACAH; spreek uit, schreef ze erbij, als ca-ca, het Franse woord voor poep). De poster met oproep werd op Facebook opgepikt. En in korte tijd werd het een enorme hit op internet. Vele tienduizenden deden mee op 20 mei met Mohammed tekendag. Er kwam ook fel protest.

Pakistan en later ook Bangladesh bijvoorbeeld blokkeerden de toegang tot Facebook en YouTube vanwege het ‘heiligschennend’ materiaal dat de dag veroorzaakte. Norris had toen al afstand genomen van haar satirische actie. Ze wilde moslims niet beledigen, schreef ze op haar site. Ze had een cartoon over South Park-censuur gemaakt, maar, schreef ze, zij was niet de internetactie op Facebook gestart, en ze wilde dat de dag niet meer doorging.

Het was te laat. De Jemenitisch-Amerikaanse imam Anwar al-Awlaki, die banden zou hebben met Al Qaeda, begon een actie tegen haar op internet. Hij noemde Norris een ‘hoofddoelwit’ dat moest branden in de hel, deze zomer op een Engelstalige moslimwebsite voor jongeren, getiteld Inspire. Al-Awlaki is een extremistische imam, die ondermeer de man inspireerde die in november 2009 dertien mensen doodschoot op de Amerikaanse legerbasis Fort Hood.

Al-Awlaki wordt in de VS als een staatsvijand gezien. In juli zei een FBI-agent tegen de krant New York Daily dat de dienst er alles aan doet om individuen die door Al-Awlaki op de dodenlijst zijn gezet te beschermen.

Eerder deze maand meldde de hoofdredacteur van de Seattle Weekly, Mark D. Fefer dat er niet langer cartoons van Norris in zijn krant zullen verschijnen. Op aanraden van de FBI, scheef hij, is Norris verhuisd, en moest ze haar naam en identiteit veranderen, omdat ze met de dood bedreigd is. „Ze is in feite in een getuigenbeschermingsprogramma opgenomen, met dat verschil dat de staat niet in haar levensonderhoud voorziet,” aldus Fefer. Cartoons over de profeet Mohammed zijn internationaal aanleiding tot doodsbedreigingen en protesten, sinds de Deens krant Jyllands-Posten een cartoon plaatste van Mohammed, door cartoonist Kurt Westergaard, met een bom in zijn tulband: donderdag 30 september is dat vijf jaar geleden.