Duizenden euro's voor een crimineel imago

In de tv-serie Flikken Maastricht is de Limburgse hoofdstad een broeinest van criminaliteit. Het kost wat, maar politie en stad profiteren volop.

In de lucht zal een helikopter van het Korps Landelijke Politiediensten cirkelen. Begeleid door een ware armada van vaartuigen komen ze aan via de Maas. Dan volgt een feestelijke tocht door de stad en ontvangst op het Vrijthof. De aankomst van Sinterklaas valt in het niet bij de ontvangst die de hoofdrolspelers van de politieserie Flikken vanmiddag rond één uur in Maastricht wordt bereid.

Zo’n zeventigduizend mensen kwamen twee jaar geleden af op de eerste Flikkendag. Ter vergelijking: op eerdere veiligheidsdagen gaven hulpdiensten demonstraties die tien- tot vijftienduizend mensen trokken.

Acteurs als Angela Schijf en Victor Reinier plus de glamour van tv maken het verschil. Verder verschilt de Flikkendag niet zo gek veel van de veiligheidsdagen van weleer. De mobiele eenheid, het biketeam, politiehonden en politiepaarden demonstreerden hun kunnen. En wie altijd al eens een brandweerspuit in handen heeft willen hebben, kan zijn droom in vervulling zien gaan. „Landelijke diensten zijn geneigd sneller naar ons te komen dan naar andere dagen, omdat wij zoveel meer publiek hebben”, constateert politievoorlichter Bert van Klaveren.

Precies die uitstraling trok diverse Maastrichtse instanties in 2007 over de streep om geld te steken in de eerste serie van Flikken. Politie, gemeente en VVV betaalden elk enkele tienduizenden euro’s omdat de tv-aandacht voor stad en korps hun wat waard was. Producent Eyeworks kon verwijzen naar het succes van de Belgische tv-serie Flikken Gent. „Wat het effect voor de politie betreft, gaat de vergelijking niet helemaal op”, zegt Van Klaveren. „Toen Flikken Gent begon, was het korps in die stad net geteisterd door corruptie- en fraudezaken. De serie heeft het imago van de politie daar enorm omhooggekrikt.”

Het korps in Zuid-Limburg heeft sinds de start van Flikken meer aanmeldingen. Wat aan de serie en wat aan andere factoren te danken is, valt lastig uit te maken. Bij gelegenheid van de Flikkendag zullen wel de resultaten bekend worden van een onderzoek waaruit blijkt dat de televisieaandacht de waardering voor het politiewerk bij de buitenwacht en het eigen personeel goed doet.

Binnenlandse Zaken was lang de grootste sponsor van Flikken Maastricht. Het ministerie betaalde 380.770 euro voor de eerste drie series. In ruil daarvoor verwerkten de tekstschrijvers door Den Haag bedachte thema’s terloops of – meer uitgesproken – als dilemma’s in het script: integriteit, geweld tegen hulpverleners, diversiteit: naast een zwarte agent had het korps in de serie destijds ook een vrouwelijke commissaris.

Na het landelijke verbod op co-producties is het ministerie afgehaakt. De politie Limburg-Zuid maakt ook voor de vijfde serie mankracht vrij: brigadier Erik van Rijsselt begeleidt het productieteam van Eyeworks. De gemeente betaalt achtduizend euro per jaar mee aan zijn werkzaamheden. Voor gemeenten geldt het verbod op co-producties niet.

Van Rijsselt is vooral regelneef, voor locaties en filmwapens bijvoorbeeld, maar ook, indien nodig, een arrestatieteam. „Als je dat met normale figuranten moet doen, kost het veel tijd om ze levensecht te laten acteren. Dus komen vrijwilligers uit ons korps.”

Van Rijsselt scant de scripts op realiteitsgehalte. „Dat er voor de vaart in de serie, niet zoals in werkelijkheid veertien dagen kan worden gewacht op een uitslag van het lab, is logisch. Maar de realiteit van het politiewerk moet wel recht worden gedaan.”

De brigadier draagt ook ideeën aan uit de praktijk, of haalt juist een streep door plots. „Een aflevering was gebaseerd op de zaak rond de oud-deken van Gulpen, die geld achterover zou hebben gedrukt en relaties zou hebben gehad met vrouwen. Dat kon niet. De man was alleen maar verdachte. De zaak liep nog. Bovendien zou het de relatie met de kerk op scherp hebben gezet, die nu meestal goed meewerkt met het beschikbaar stellen van locaties.”

VVV-directeur Marcel Knols noemt Flikken waardevol voor Maastricht. „De serie maakt zichtbaar dat er meer is dan alleen het historische Maastricht, meer dan alleen het Vrijthof en het Onze Lieve Vrouweplein.”

Op verzoek van de VVV maakte het Maastrichtse evenementenbureau TreaT een Flikkenspel. Iedereen die zich rechercheur voelt, kan op pad, alleen of met een groep.

Maastricht zou nog veel meer met Flikken kunnen doen, vindt de in die stad gevestigde marketingdeskundige Annemiek Groen. „Er gebeurt nu wel wat, maar te weinig. Iedereen doet nu ook een stukje. Eigenlijk zou één club het moeten organiseren.”

Zelf heeft ze de Stichting Limburg Filmt opgericht. „Hier opgenomen tv-series en films kunnen een enorme economische impact hebben. Nu moeten teams die hier materiaal komen schieten alles zelf uitvinden. Daarom zou het goed zijn, als er een filmproductiehuis zou komen.”

Intussen probeert de stichting al mensen te interesseren voor Zuid-Limburg. Groen heeft de eerste mensen uit ‘Bollywood’, de Indiase filmindustrie, inmiddels op bezoek gehad. „Ze waren heel enthousiast over de gastvrijheid en de natuur. Themapark Mondo Verde in Landgraaf sprak hen ook erg aan: tuinen uit heel de wereld zo dicht bij elkaar biedt mogelijkheden voor de zang en dans, die in veel Bollywood-films een belangrijke rol spelen.”