Wees duidelijk en nog vijf tips

Voor haar boek Samen uit, samen thuis (Kosmos Uitgevers, 2010) sprak psycholoog Saskia de Bel met ouders die erin slagen werk en zorg goed te combineren. Hieronder zes tips die zij in gesprekken met hen opdeed.

1 Zeg duidelijk wat je vindt en wat je wilt

Hoewel vrouwen er in het algemeen prat op gaan dat ze beter communiceren dan mannen, blijkt dat in relaties vaak tegen te vallen. Vrouwen zijn meestal niet duidelijk en assertief genoeg. Ze hopen en verwachten dat hun partner aanvoelt wat ze willen, ook als ze indirecte boodschappen geven, zoals: ‘Wat staat hier een troep op het aanrecht.’ De man moet dan snappen dat zij bedoelt dat hij het even op moet ruimen. Maar meestal snapt hij dat niet, of snapt hij het wel, maar wil hij niet zo aangesproken worden. Daarom is het beter om gewoon te zeggen wat je bedoelt en duidelijke afspraken te maken over dingen die je echt belangrijk vindt.

2 Maak afspraken voordat je kinderen krijgt

Goed voorbereide stellen maken hun verwachtingen kenbaar en maken duidelijke afspraken voordat ze verdere stappen zetten, zoals samenwonen en aan kinderen beginnen. Sommigen laten het bij een paar vage afspraken, maar beter is het om tot concrete afspraken te komen door er uitvoerig over te praten voordat er kinderen zijn. Zo kun je elkaars opvattingen en ideeën toetsen over het combineren van werk en zorgtaken. Bij degenen die tevoren dachten dat het wel los zou lopen en die niet concreet met elkaar hebben gepraat over hoe ze het zouden doen, blijkt de man in alle gevallen voltijds te werken.

3 Zorg voor flexibel werk dichtbij huis

Parttime werken is een mogelijkheid, maar niet de enige. Je kunt een fulltime baan hebben (of een baan van vier keer negen uur) en toch heel aanwezig zijn, zolang je maar creatief en flexibel werkt. Kwaliteit en aandacht zijn belangrijker dan het exacte aantal uren dat je werkt of thuis bent. Zorg er in ieder geval voor dat je er op veel dagelijkse momenten bent. Haal je kinderen (af en toe) van school, weet wie hun vriendjes en vriendinnetjes zijn, zorg dat je niet alleen bij het afzwemmen bent, maar ook regelmatig bij de zwemlessen. Wat de reisafstand naar het werk betreft, geldt voor de meeste stellen dat het hun uitgangspunt is om te wonen en werken in dezelfde plaats. Er wordt uitgegaan van een kwartier, twintig minuten reistijd, liefst op de fiets.

4 Wees niet te star in de taak- en rolverdelingen

Makkelijk omschakelen van werk naar thuis en andersom is een van de kenmerken van flexibiliteit. Maar flexibiliteit is veel meer dan dat: het gaat om het vermogen je aan te passen als de omstandigheden veranderen, of dit nu op het werk of thuis is. Zeker bij het combineren van meerdere rollen is het belangrijk dat je niet te veel vasthoudt aan hoe je je had voorgenomen iets te doen of hoe je je had voorgesteld dat het zou lopen. Ook de taakverdeling en de daarbij behorende verantwoordelijkheden zijn geen statisch gegeven. Natuurlijk, het is veel makkelijker om meteen in het begin de kaarten duidelijk op tafel te leggen en het lef te hebben bij je standpunt te blijven, of daarover te onderhandelen. Maar als er in het prille begin niet duidelijk genoeg is gesproken over verwachtingen en ervaringen, kan dit later ook altijd nog.

5 Ken jezelf

Om goed met elkaar te kunnen praten over verwachtingen, opvattingen en wensen is zelfkennis onontbeerlijk. Of met andere woorden: je eigen gebruiksaanwijzing kennen is essentieel om je leven goed vorm te geven. Mensen die hun talenten gebruiken en handelen in overeenstemming met wie ze echt zijn, voelen zich vitaler en gelukkiger, en zijn beter opgewassen tegen het leven. Jezelf goed kennen is niet iets wat je even komt aanwaaien, maar is wel voor iedereen te realiseren. Vooral in contact met anderen kom je er vaak achter hoe je zelf in elkaar zit.

6 Last but not least: maak tijd voor elkaar

Als je eenmaal samen kinderen hebt, kan het gemakkelijk gebeuren dat je de relatie uit het oog verliest. Dan ben je vooral ouders in plaats van partners. Dat dit in het prille begin gebeurt, is niet zo gek. Je moet je allebei nog helemaal instellen op je ouderschap en alles wat dit nieuwe leven met zich meebrengt. Maar het gevaar is dat je hierin blijft hangen. Als dit proces van vervreemding eenmaal is begonnen, worden stellen steeds meer ouders en steeds minder partners – laat staan een team. Je kunt dit proces tegengaan of omkeren door regelmatig tijd vrij te maken voor gezamenlijke momenten. Denk aan samen ontbijten of koffiedrinken op een vaste ochtend. Ook als de kinderen thuis zijn, kun je ze leren dat jullie soms even alleen willen zijn. Creëer eigen tradities. Dat is heel leuk en belangrijk, en kinderen leren dit te respecteren.