Volmaakte muzikale verjaardag Theo Loevendie

ASKO|Schönberg o.l.v. Reinbert de Leeuw. Muziek: Theo Loevendie. Gehoord: 23/9 Muziekgebouw aan ‘t IJ, Amsterdam. *****

De verjaardag van saxofonist en componist Theo Loevendie (80) werd vorige week drie keer gevierd: zaterdag in het Concertgebouw, zondag in het Bimhuis en gisteren in het Muziekgebouw aan ‘t IJ. En op al die plekken hoort zijn muziek thuis. Zo zijn zijn composities geworteld in de klassieke traditie, met de vrijheid en swing van de jazz, en de avontuurlijke experimenteerdrift van de ‘eigentijdse’ muziek.

Dat Loevendie deze aspecten volmaakt kan integreren, bleek gisteren vooral in Laps (1995). In deze rusteloze ensemblecompositie maken puntige blazers, subtiel getimede pianoakkoordjes en wilde uithalen een perfect georkestreerde ontwikkeling naar chaos door. De musici van ASKO|Schönberg begrepen élke noot – ook als de muziek in een jazzgroef schoot.

De mini-opera The Liberator (2008), die zijn Nederlandse première beleefde, gaf een mooie karakterschets van de historische Amerikaanse anti-slavernij activist en krantenuitgever William Garrison, uitstekend vertolkt door Frans Fiselier. Sopraan Charlotte Riedijk zong warm en gloedvol in het beeldschone Six Turkish Folk Poems (1977), een klassieker onder Loevendies composities. Hier was bovendien een ander essentieel onderdeel van Loevendies muzikale universum te horen: de niet-Westerse muziek waarin de componist zich heeft verdiept.

Echt feest werd het met Kees van Kootens voordracht van De dag- en nachtegaal (1979), op een door hemzelf geactualiseerde tekst, vrij naar het sprookje van Andersen. Virtuoos schakelde Van Kooten tussen types als de geaffecteerde Chinese keizer en zijn nichterige lakei.

Onderwijl kwinkeleerde klarinettist Pierre Woudenberg in de meesterlijk gecomponeerde rol van nachtegaal weelderig en ontroerend door de zaal.

Herh.: 24/9 Arnhem en 25/9 Leiden. Inl.: askoschoenberg.nl.