Studie: salafisten geen gevaar voor democratie

Streng orthodoxe moslims in Nederland vormen geen gevaar voor de democratie. Deze zogenoemde salafisten hebben soms moeite met de normen van de democratische rechtsstaat, maar slechts een verwaarloosbaar aantal gelooft in het gebruik van geweld.

Dat blijkt uit de vandaag gepresenteerde studie Salafisme in Nederland. Aard, omvang en dreiging van onderzoekers Ineke Roex, Sjef van Stiphout en Jean Tillie. Zij zijn verbonden aan de Universiteit van Amsterdam.

Het rapport biedt een breed en gedetailleerd overzicht van de denk- en leefwereld van een minderheid van de Nederlandse moslimbevolking. Voor het eerst zijn er cijfers: 72.000 van de circa 900.000 Nederlandse moslims zijn streng orthodox, volgens de onderzoekers. Ofwel 8 procent. Voor de Turkse moslims is dat 5 procent, voor de Marokkanen 12. Een grote meerderheid is niet (streng) orthodox. De salafistische organisaties, schrijven de onderzoekers, zijn door de grote sociale controle eerder een religieuze buffer tegen extremisme dan een katalysator van politiek activisme.

Streng orthodoxen hebben wel opvattingen die de integratie belemmeren. Zo willen streng orthodoxe mannen vrouwen geen hand geven, vinden ze een theocratie beter dan een democratie en is het voor hen verboden zich in ruimten te begeven waar mannen en vrouwen samen zijn. „Deze opvattingen vormen echter op zichzelf geen bedreiging voor de democratische rechtsstaat en zijn te vergelijken met de staatsopvatting van de SGP”, stellen de onderzoekers.

Oudere Marokkaanse mannen, ontdekten de onderzoekers, zijn het meest orthodox. Dat zijn mannen die vasthouden aan hun streng religieuze denkbeelden. Ze zijn vaak slecht opgeleid en werkloos. Ze vinden geweld misschien een mogelijk middel om de religieuze idealen te verwezenlijken, maar zullen het zelf nooit gebruiken.

De onderzoekers hebben geen zicht op de kleine groepjes extremistische jongeren die elkaar thuis ontmoeten, buiten officiële organisaties om. „We kunnen niet het gedrag van individuen onderzoeken”, zegt Tillie.

De salafist is milder geworden: pagina 3